• خرید vpn
  • ما هنـوز به فـردایی روشـن امید داریم

    صفحه اصلی » توصيه هاي پزشکي » نکاتی راجع به گرمازدگی در کودکان
    کد خبر : 713465

    نکاتی راجع به گرمازدگی در کودکان

    نکاتی راجع به گرمازدگی در کودکانReviewed by Farnaz on Aug 12Rating: فصل تابستان زمان مناسبی است برای گشت و گذار در طبیعت یا رفتن به مسافرت، چراکه مدارس و دانشگاه ها تعطیل است و زمان خوبی است برای استراحت و تجدید قوای فکری و جسمی بخصوص برای بچه ها. در این میان خیلی ها ترجیح…

    نکاتی راجع به گرمازدگی در کودکانReviewed by Farnaz on Aug 12Rating:

    فصل تابستان زمان مناسبی است برای گشت و گذار در طبیعت یا رفتن به مسافرت، چراکه مدارس و دانشگاه ها تعطیل است و زمان خوبی است برای استراحت و تجدید قوای فکری و جسمی بخصوص برای بچه ها.

    در این میان خیلی ها ترجیح می دهند از این فرصت خوب استفاده کنند و به ورزش بپردازند، از گل کوچک در زمین های خاکی و کوچه پس کوچه ها که هزینه ای ندارد گرفته تا ورزش های گرانقیمت تر مانند شنا و بدمینتون.

    بالاخره هر کسی برای روزهای تابستان ممکن است برنامه ریزی داشته باشد تا بیشتر از روزهای بلند و طبیعت زیبا استفاده کند، اما اگر به برخی نکات ایمنی در این فصل گرم سال توجه نشود، هر کسی می تواند با خطرات و بیماری هایی مانند مسمومیت غذایی، بیماری های گوارشی و… مواجه شود.

    یکی از بیماری های مربوط به فصل گرم سال، گرمازدگی است که چنانچه جدی گرفته نشود، می تواند دردسرآفرین شود.

    گرمازدگی بخصوص برای مسافرانی که به شهرهای جنوبی کشورسفر کرده اند و به آب و هوای این مناطق عادت ندارند و بیشتر از همه برای گروه های سنی پرخطر و بیماران خاص و همچنین افرادی که در محیط سر باز به کار و فعالیت یا ورزش می پردازند زیاد مشاهده می شود و بخش عمده ای از مراجعه کنندگان اورژانس ها را در تابستان، افراد گرمازده تشکیل می دهند.

    به افزایش دمای بدن بالاتر از ۳۸ درجه، به شرطی که ناشی از عفونت نباشد، یعنی به علت غیرعفونی هایپوترمی یا گرمازدگی می گویند.

    شایع ترین علت گرمازدگی افزایش فعالیت بدنی در محیط گرم است، زیرا گرمای ناشی از متابولیسم داخلی بدن به دلیل گرم بودن محیط اطراف نمی تواند از بدن خارج شود؛ در نتیجه دمای بدن از حد طبیعی (۳۸ـ۳۶) بالاتر می رود و گرمازدگی ایجاد می شود؛ البته خداوند بدن انسان را چنان حساب شده و دقیق آفریده که قادر است در برابر هرگونه شرایط نامطلوب از خود واکنش نشان دهد و در جهت بهبود و اصلاح شرایط حرکت کند.

    به طور مثال، برای تنظیم درجه حرارت بدن مکانیسم هایی وجود دارد که باعث تنظیم درجه حرارت بدن می شود. در هیپوتالاموس، مرکزی وجود دارد که درجه حرارت بدن را کنترل می کند و با توجه به میزان افزایش درجه حرارت بدن، مکانیسم های متفاوتی را برای تنظیم درجه حرارت به کار می گیرد.

    یکی از این مکانیسم ها رادیاسیون حرارت یا انتقال حرارت به صورت تشعشع است؛ در شرایطی که محیط اطراف خنک تر از بدن باشد، حرارت اضافی از این طریق به محیط صادر می شود و به این صورت درجه حرارت بدن کنترل می شود.

    از دیگر مکانیسم ها می توان به مکانیسم تبخیر اشاره کرد؛ در این روش غدد عرقی که در پوست وجود دارد، مقداری از آب خود را به سطح پوست منتقل می کند و این آب با جذب گرمای بدن، به شکل بخار درمی آید و عملا به این طریق دمای بدن کاهش می یابد.

    مکانیسم تشعشع در شرایطی می تواند به کاهش دمای بدن کمک کند که دمای محیط کمتر از دمای بدن باشد بنابراین در فصل تابستان که دمای هوا بالاتر از ۳۸ درجه است، این مکانیسم نمی تواند کمکی به افراد در معرض گرما بکند.

    اختلال در ایجاد عرق از موارد دیگری است که شرایط را برای گرمازدگی فراهم می کند. اختلال در تعریق می تواند به دلایل مختلفی پدید آید؛ از جمله این موارد می توان به برخی بیماری ها یی که باعث خشک شدن پوست می شود و می تواند در ایجاد عرق اختلال ایجاد کند، اشاره کرد.

    در مواردی هم دیده شده که افراد سالم دچار اختلال در تعریق شده اند در توضیح آن باید گفت: در یک فرد طبیعی اگر میزان تولید عرق از یک حد مشخص فراتر رود، ممکن است غدد عرق قادر به ایجاد قطرات آب به شکل عرق نباشند و در این شرایط، فرد مستعد گرمازدگی شدید خواهد بود.

    شاید بعضی تصور کنند، تنها گرم بودن بدن که از نشانه های آن برافروختگی پوست بدن است، نشانه گرمازدگی باشد، در حالی که باید گفت از نظر پزشکی تنها بالا بودن دمای بدن دلیل گرمازدگی نیست، بلکه گرمازدگی با علائمی همراه است.

    این علائم می تواند طیف وسیعی را در بر گیرد که از یک سردرد و سرگیجه و تهوع و استفراغ شروع می شود تا اختلال سطح هوشیاری که خود را به شکل تشنج و کما نشان می دهد.

    اگر گرمازدگی از نوع خفیف باشد، می تواند با علائمی مانند ورم دست و پا از مچ به پایین همراه باشد. این نوع تورم با تورم های معمول مثل ورم دست و پا در بیماران قلبی که اثر فشار انگشت بر قسمت متورم مدتی باقی می ماند، متفاوت است و معمولا فرد گرمازده می تواند با احساس تنگ شدن کفش به آن پی ببرد.

    بثورات جلدی و خارش در نواحی که در تماس با لباس بوده و به شکل برجسته و قرمز رنگ هستند از دیگر علائم گرمازدگی خفیف است.

    گرفتگی عضلانی در ناحیه پشت ساق پا که با درد زیادی نیز همراه است، در فردی که مدت طولانی در محیط گرمی مانند کارخانه یا شهرهایی که دمای بسیار بالایی دارند مانند شهرهای جنوبی کشور فعالیت داشته، از جمله علائم گرمازدگی در طیف خفیف تا متوسط تعریف می شود، اما زمانی که گرمازدگی شدت بیشتری پیدا کند، گرفتگی عضلات دردناک نیست و به آن تتانی های عضلانی ناشی از گرمازدگی می گویند که با علائم دیگری مانند سردرد و سرگیجه همراه است و در حالت های شدید حتی فرد از هوش می رود و ظاهری شبیه بیماری که دچار غش شده، پیدا می کند.

    پزشکان به چنین وضعیتی سنکوپ ناشی از گرما می گویند. از دیگر علائم گرمازدگی متوسط می توان تهوع و استفراغ، سرگیجه شدید و ضعف و بی حالی به حدی که شخص را زمینگیر کند اشاره کرد، اما در گرمازدگی نوع شدید فرد علامت هایی خواهد داشت که بسیار شاخص است.

    شایع ترین علت گرمازدگی افزایش فعالیت بدنی در محیط گرم است، زیرا گرمای ناشی از متابولیسم داخلی بدن به دلیل گرم بودن محیط اطراف نمی تواند از بدن خارج شود

    به طور مثال، مانند بیمار تبدار، بدن فرد گرمازده فوق العاده گرم (۴۱ ـ۴۰ درجه) است و پوست بسیار خشکی دارد و علاوه بر آن علائم عصبی و تغییر سطح هوشیاری نیز در وی دیده می شود.

    اختلال سطح هوشیاری می تواند از خواب آلودگی شروع شود و تا تشنج و کما هم پیش رود که به آن هیت استروک می گویند و به معنی ضربه مغزی ناشی از حرارت بسیار زیاد است و از نظر علائم بسیار شبیه بیماران مبتلا به سکته مغزی است؛ چراکه مانند آنان دچار کاهش سطح هوشیاری می شوند و به همین دلیل آنان را جزو دسته استروک ها یا سکته مغزی قرار داده اند و این شدیدترین و خطرناک ترین نوع گرمازدگی محسوب می شود که در این شرایط باید هرچه سریع تر با مرکز اورژانس تماس گرفت و بیمار را به مراکز درمانی رساند.

    ● وقتی گرمازدگی خطرناک می شود

    خوشبختانه آمارها نشان می دهد ۹۵ تا ۹۸ درصد گرمازدگی ها از نوع خفیف یا متوسط است که تنها با کاهش و کنترل درجه حرارت بدن بیمارمی توان آن را درمان کرد و عارضه ای در پی نخواهد داشت.

    تنها خطری که انواع خفیف تا متوسط گرمازدگی دارد، این است که علائم می تواند پیشرفت کند و به شدیدترین حالت برسد.

    همان طور که اشاره شد، علائم شدید گرمازدگی معمولا در افرادی دیده می شود که بیماری خاصی دارند و در اغلب موارد با مصرف دارو همراه است، زیرا بیماری زمینه ای همراه با استرس شدیدی که گرمازدگی برای وی به وجود می آورد، می تواند وضع بیمار را از حالت نرمال به حالت پرخطر تبدیل کند.

    بنابراین بیماران قلبی ـ عروقی یا قلبی ـ ریوی یا کلیوی که در حالت طبیعی بیماری آنها تحت کنترل است و می توانند مانند دیگر افراد جامعه فعالیت های روزمره خود را داشته باشند، چنانچه در شرایط استرس زایی مانند گرمازدگی یا سرمازدگی قرار گیرند، بیماری زمینه ای آنها از کنترل خارج می شود و همین مسأله می تواند سلامت آنها را در معرض خطرجدی قرار دهد، اما تنها عارضه ای که گرمازدگی می تواند برای بیمار ایجاد کند نارسایی کلیوی است، زیرا همان طور که می دانید، حجم بالایی از بدن را عضلات تشکیل می دهند.

    عمل انقباض و انبساط در سلول های عضلانی از طریق ماده ای به نام مایوگلوبین انجام می شود که در شرایط سرمازدگی و بخصوص گرمازدگی آزاد می شود و وارد خون شده، برای دفع به کلیه ها می رود.

    چنانچه این شرایط زود تشخیص داده نشود و اقدامات درمانی صورت نگیرد و شرایط دفع آن از کلیه ها تسهیل نشود، به عنوان یک ماده بسیار سمی بر کلیه ها اثر گذاشته، بیماری شبیه نارسایی کلیوی برای وی ایجاد خواهد کرد که بیمار مدت های طولانی درگیر عوارض کلیوی آن خواهد شد.

    ● کمک های اولیه در برخورد با فرد گرمازده

    همان طور که قبلا اشاره کردیم، عامل اصلی گرمازدگی، فعالیت جسمانی در محیط گرم یا قرار گرفتن در محیطی گرم تر از دمای بدن است بنابراین اولین اقدام درمانی برای این دسته از افراد، خارج کردن آنها از محیط گرم و رساندن آنان به محیط سرپوشیده با دمای مناسب (۲۲درجه) است تا تبادل گرما به صورت تشعشع امکان پذیر شود و دمای بدن کاهش پیدا کند.

    در مرحله بعد باید لباس های بیمار را درآورد و با استفاده از کیسه یخ، دمای بدن بیمار را کاهش داد، اما لازم است به این نکته توجه داشته باشید که کیسه یخ را نباید مستقیما روی بدن بیمار قرار داد، چون تماس مستقیم یخ با پوست می تواند باعث سوختگی شود.

    برای جلوگیری از تماس مستقیم یخ با پوست بدن می توان از یک حوله یا پارچه استفاده کرد. روش دیگری که می توان برای کاهش دمای بدن توصیه کرد، این است که آب خنک را بوسیله آب پاش معمولی به بدن فرد گرمازده اسپری کنید و پنکه ای را مقابلش قرار دهید، از این طریق براحتی می توان مکانیسم تبخیر یا تعریق را به شکل مصنوعی برای بیمار به وجود آورد.

    این روش به طور چشمگیری در کاهش دمای بدن بیمار موثر است و به همین دلیل از این روش در سیستم های درمانی بیمارستانی نیز بیشتر استفاده می شود. فردی که دچار گرمازدگی و افزایش درجه حرارت بدن شده، چنانچه سرعت کاهش درجه حرارت بدن زیاد باشد، ممکن است دچار لرز شود، اما این که واقعا دچار سرمازدگی یا هیپوترمی شود، خیلی محتمل نیست، چون به محض این که اقدامات درمانی قطع شود، بلافاصله درجه حرارت بدن افزایش پیدا می کند.

    بنابراین اگر طی اقدامات درمانی بیمار دچار لرز شد، کافی است ۱۵ تا ۳۰ دقیقه از خنک کردن بدن بیمار پرهیز کنید و با برطرف شدن لرز، مجددا اقدامات درمانی را شروع کنید.

    در این مرحله بهتر است از آب ولرم برای اسپری کردن و از دور کم پنکه استفاده کنید. استفاده از مایعات خنک برای بیمارانی که هوشیار هستند، می تواند کمک کننده باشد، زیرا همان طور که می دانید، تولید گرما درداخل بدن توسط سلول ها صورت می گیرد. پس با خوراندن مایعات خنک می توان به میزان زیادی دمای بدن فرد گرمازده را کاهش داد.

    ● توصیه به ورزشکاران برای پیشگیری از گرمازدگی

    دسته دیگری از افراد جامعه که در معرض گرمازدگی قرار دارند، ورزشکاران هستند. بخصوص ورزشکارانی که مجبورند در فضای باز تمرین و ورزش کنند. این افراد بهتر است در فواصل زمانی کوتاه به ورزش بپردازند و سعی کنند در این فاصله استراحت کنند تا بدنشان کم کم به گرمای محیط سازگاری پیدا کند بنابراین اگر میزان فعالیت ورزشکاران کنترل شده باشد و به مقدار کافی از مایعات استفاده و به تغذیه مناسب خود توجه کنند، عملا به بدن خود فرصت می دهند تا سیستم های تنظیم درجه حرارت در برابر گرمازدگی سازگارتر و قوی تر شود و در چنین شرایطی، ورزشکار بدون مواجهه با اختلال گرمازدگی و با خیال راحت می تواند به فعالیت بپردازد.

    ● ریزگردها، عامل افزایش دمای هوا

    پدیده ای که این روزها با آن روبه رو هستیم، مسأله ورود ریزگرد ها از بیابان های کشورهای همسایه به داخل کشورمان است.

    این مشکل علاوه برافزایش آلودگی هوا (ریزگردها با باکتری و قارچ همراه هستند و باعث افزایش غلظت مواد آلاینده مانند سرب می شود) و پیامدهای ناشی از آن می تواند تاثیر مستقیم در افزایش دمای هوا داشته باشد و همین قضیه ریسک گرمازدگی را بالا خواهد برد.

    از طرفی فردی که بیماری زمینه ای دارد و گرمازده شده، چنانچه در محیطی قرار گیرد که غلظت غبار ناشی از ریزگرد ها در آن بالاست، علائم بیماری زمینه ای در وی شدت خواهد یافت و این مسأله می تواند حتی به قیمت جان بیمار تمام شود.

    از جمله این افراد می توان به بیماران آسمی و قلبی اشاره کرد، زیرا از یک طرف ریزگردها باعث تشدید بیماری می شود و از طرف دیگر استرس ناشی از گرمازدگی می تواند اثر مضاعفی بر شدت علائم بیماری داشته باشد بنابراین به افرادی که بیماری زمینه ای ریوی یا قلبی ـ عروقی دارند، توصیه می شود ـ هنگام افزایش دما و آلودگی هوا از منزل خارج نشوند و در صورت لزوم، هنگام خروج از منزل از ماسک فیلتردارN۹۵ استفاده کنند.

    استفاده از ماسک تنها مختص این بیماران نیست، بلکه همه افراد و بخصوص کودکان و سالمندان هم باید در روزهایی که حجم ریزگردها یا آلودگی هوا بالاست، از ماسک استفاده کنند.

    چنانچه ماسک فیلتردار در دسترستان نیست، بهتر است همزمان از دو ماسک کاغذی استفاده کنید یا داخل یک ماسک از یک یا دو گاز استفاده کنید، زیرا این نوع ماسک ها دارای منافذ بزرگی هستند که ذرات موجود در هوا را براحتی از خود عبور می دهند و خیلی در جذب ریزگردها و جلوگیری از ورود آنها به داخل سیستم تنفسی موثر نیستند.

    نکته ای که باید در اینجا متذکر شویم، این که این ماسک ها باید در فواصل زمانی کوتاه تعویض شوند. در غیر این صورت، استفاده نکردن از آنها بمراتب بهتر از استفاده طولانی مدت از آنها خواهد بود. برای تردد در شهر از خودرو استفاده کنید و تا جایی که امکان دارد، از خودرو خارج نشوید و شیشه های ماشین را بالا بکشید.روزهایی که آلودگی هوا بالاست زمان مناسبی برای پیاده روی نیست.

    بنابراین بهتر است تا جایی که امکان دارد، همه افراد و بخصوص گروه های در معرض خطر از منزل خارج نشوند. داخل منزل نیز می توانید با تدابیری از ورود این ذرات موذی جلوگیری کنید. در و پنجره ها را ببندید و به جای هوای آزاد از سیستم تهویه و دستگاه های تصفیه هوا استفاده کنید. پنجره های دوجداره گزینه های بسیار مناسبی برای جلوگیری از ورود ریزگردها و گردوغبار هوا هستند. بنابراین اگر به سلامت خود و خانواده تان اهمیت می دهید، هر چه زودتر اقدام به نصب این پنجره ها کنید.

    ● چه کسانی بیشتر در معرض گرمازدگی هستند

    معمولا دو گروه سنی در معرض خطر ابتلا به انواع بیماری ها هستند که کودکان زیر ۱۰ سال و افراد مسن یا بالای ۵۰ سال را شامل می شود.

    این دسته از افراد جامعه مستعد ابتلا به بسیاری از بیماری ها ازجمله گرمازدگی هستند. از دیگر افرادی که در معرض خطر هستند، می توان به بیماران قلبی ـ عروقی، روحی ـ روانی و ریوی اشاره کرد.

    ریسک ابتلا به گرمازدگی در این دسته از بیماران چنانچه تحت درمان باشند و دارو مصرف کنند، بیشتر خواهد شد. همچنین افرادی که الکل مصرف می کنند، بیشتر در معرض گرمازدگی قرار دارند.
            
        
        
    دکتر داوود فارسی
    متخصص اورژانس     
    روزنامه جام جم

    دوره های نوروزی عصر شبکه

    مطالب مرتبط

    ویژه های ایران ویج

    دیدگاهها (۰)



    ;کانال تلگرام ایران ویج اصلاحات نیوز آموزشگاه مهندسی عصر شبکه

    آخرین اخبار و مطالب

    پربحث ترین های هفته

    Sorry. No data so far.