• خرید vpn
  • ما هنـوز به فـردایی روشـن امید داریم

    صفحه اصلی » مقالات » بانوانی که مانند مردان کار میکنند
    کد خبر : 566611

    بانوانی که مانند مردان کار میکنند

    بانوانی که مانند مردان کار میکنندReviewed by Farnaz on May 14Rating: جلوی یک ساختمان نسبتا نوساز می ایستم. چراغ زیرین ساختمان ۳ طبقه روشن است. انگشت سبابه ام را روی تک زنگ جدا از سایر زنگ ها می گذارم، پس از یک معرفی کوتاه بسرعت در باز می شود. تنها یک گزینه پیش رویم وجود…

    بانوانی که مانند مردان کار میکنندReviewed by Farnaz on May 14Rating:

    جلوی یک ساختمان نسبتا نوساز می ایستم. چراغ زیرین ساختمان ۳ طبقه روشن است. انگشت سبابه ام را روی تک زنگ جدا از سایر زنگ ها می گذارم، پس از یک معرفی کوتاه بسرعت در باز می شود. تنها یک گزینه پیش رویم وجود دارد، حدود ۱۰ پله باید پایین بروم. بوی تند چسب حتی فضای راه پله را نیز به تسخیر درآورده است.

     

    هر یک پله ای را که پایین می گذارم، همزمان صدا نیز بیشتر می شود. صدای کارگاه و همهمه در هم آمیخته است. پشت در چوبی که می رسم مطمئن می شوم، آن سوی صدای یک جمع زیاد از زنان است؛ حداقل ۲۰ نفر.

    مسوول کارگاه که آقارضا نام دارد به استقبالم می آید. کارگاه تقریبا یک سالن ۵۰ تا ۷۰ متری است که با ردیف های منظمی از میز مزین شده است، تقریبا بیش از ۹۰ درصد کارکنان را زنان تشکیل می دهد. همان طور که آقارضا سلام و علیک می کند، نگاهم به هر چهار جهت می چرخد. اولین چیزی که توجهم را به خود جلب می کند تعداد کم مردان است، شمارشان به تعداد انگشتان یک دست هم نمی رسد.

    آقارضا همچنان توضیح می دهد، اما مغزم بیشتر از این که فرمان گوش دادن صادر کند، فرمان دیدن می دهد. مدام چشم هایم به این سو و آن سو می چرخد تا ترکیب حرکت چسب و چرم و گاهی چکش و… را در میان دستان زنان دنبال کند.

    ● اشتغال؛ حق شهروندی

    براساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، هر شهروندی حق اشتغال و انتخاب شغل دارد. در این بین موضوع اشتغال زنان، از زوایای مختلف اهمیت دارد. از جمله برخلاف باورهایی که در افکار عمومی جریان دارد، نرخ طلاق در میان زنان شاغل بسیار کمتر از زنان غیرشاغل است؛ اما آمار و ارقام در این باره چه می گوید؟

    متاسفانه باوجود بالا رفتن سطح تحصیلات زنان در دهه گذشته، نرخ مشارکت زنان در کشور ما بسیار پایین است. این امر علاوه بر تبعات اقتصادی برای خانواده ها، تبعات اجتماعی زیادی نیز در پی دارد. در این ارتباط هر چند نرخ های دقیقی منتشر نمی شود، اما گزارش های موجود نرخ اشتغال کمتر از ۱۵درصد را نشان می دهد.

    و اما پرسش مهم تر این که؛ در همین شرایط زنان کارگر بویژه شاغلان در کارگاه های کوچک چه شرایطی دارند. هنگام پاسخگویی به این پرسش باید به این نکته توجه داشته باشیم که برای بسیاری از این زنان، اشتغال یک «انتخاب» نیست، بلکه «الزام» است؛ چون بنا به دلایل متعدد این زنان یا با عنوان سرپرست خانوار هستند یا این که به عنوان مکمل در تامین هزینه های خانواده نقش ایفا می کنند.

    شرحی که در بالا آمد، تصویری است از یک کارگاه پستایی دوزی در حومه تهران. آمارها نشان می دهد حدود ۲۵۰۰ کارگاه پستایی دوزی فقط در تهران و شهرک های اقماری آن مانند رباط کریم، شهریار، اسلامشهر و… پراکنده هستند. در این شرایط، زنان شاغل در این کارگاه ها از حداقل های استاندارد کار برخوردار هستند.

    ● زنان محروم در صنایع بومی

    صنعت فرش و صنعت کفش از جمله صنایع بومی و قدیمی ایران محسوب می شوند. این دو صنعت در چند ویژگی مشترک هستند. از جمله این ویژگی های مشترک می توان به ساختارهای خانوادگی حاکم بر این صنایع اشاره کرد؛ همچنین به رغم این که در مجموع گردش مالی حاکم بر این دو صنعت قابل توجه و تعیین کننده است، اما ساختار غالب کارگاه های شان، کارگاه های کوچک است و همین امر از توان فعالان این صنعت برای واکنش به تحولات محیطی می کاهد. نکته مهم دیگر در این دو صنعت مشارکت زنان است. صنعت فرش که از دیرباز عرصه ای پیوندخورده با خانواده، فرهنگ و هنر ایرانی بوده است و به همین دلیل زنان همواره در کنار وظایف خانگی و خانوادگی شان با دار قالی نیز همراه بوده اند و به این ترتیب هم به اقتصاد خانواده کمک می کرده اند، هم در چرخه تولید و ایجاد ارزش افزوده مشارکت داشته اند؛ اما صنعت کفش به دلیل ساختار صنعت آن زنان کمتری در آن اشتغال داشته اند و این رخدادی است که در سال های اخیر رو به تغییر گذاشته است.

    ورود زنان کارگر به ساختار مردانه صنعت کفش را از چند منظر متفاوت باید مورد توجه قرار داد. نخست این که بیشتر زنانی که در کارگاه های کفاشی و بویژه در کارگاه های پستایی دوزی اشتغال دارند از خانواده های محرومی هستند که ناگزیر از اشتغال و تامین هزینه های زندگی خود یا خانوارشان هستند. دوم این که مشاهده های میدانی نشان می دهد این زنان از حداقل های استاندارد کار در فضای کاری خود برخوردار هستند.

    نکته: فاطمه، کارگر چرخکار: من بیمه نیستم اگر یک روز مریض بشوم، آن روز حقوق ندارم اما زندگی ام بدون این حقوق نمی چرخد بچه ام ۱۰ ساله است و این تنها راه گذران زندگی ماست

    مریم، یکی از دختران شاغل در همین کارگاه هاست. او ۲۵ ساله است و فوق دیپلم الکترونیک دارد. خودش می گوید: در زندگی ام آرزوهای زیادی داشتم. وقتی به او می گویم هنوز خیلی زمان برای رشد و پیشرفت دارد، نیم نگاهی به شعر نوشته شده در بالای سرش می اندازد که با خط خوش خودش نوشته است: »به آفتاب سلامی دوباره خواهم داد».برای این که صمیمی بشود و حرفش را بگوید، نیاز است تا دقایقی بیشتر با او وقت بگذاری. باید درست در عمق چشمانش نگاه کنی و اگر لازم باشد دست هایش را گرم بفشاری تا بفهمد که تو نیز از جنس او هستی و هیچ فاصله ای نیست.

    بعد از چند دقیقه شروع به صحبت می کند و می گوید: پدرم معتاد است، هزینه های خانوار را من تامین می کنم. وقتی از او می پرسم چقدر حقوق می گیری، پاسخی که می دهد مرا بر جایم میخکوب می کند: بین ۱۵۰ تا ۱۸۰هزار تومان متغیر است.

    ● مادران کارگر؛ مشکل مضاعف

    چسب صنعتی ماده ای است که کار کردن با آن شرایط خاصی دارد و به صورت بلندمدت قرار گرفتن در فضایی که بوی چسب در آن پخش است، می تواند حتی برای بزرگسالان نیز مشکل ایجاد کند.

    ملیحه مادر است و پسری ۵ ساله دارد. پسر او روزها با خودش به سر کار می آید. خودش از این که صاحب کارش اجازه می دهد پسرش را با خودش همراه بیاورد بسیار سپاسگزار است. او می گوید: اگر نتوانم پسرم را سر کار بیاورم، دیگر خودم هم نمی توانم بیایم چون حقوق من به مهدکودک نمی رسد و کسی هم نیست که از فرزندم مراقبت کند.

    نام پسرش علی است، کنارش می نشینم. در چشمانش تمی از ته دریا دارد، درست همان قدر بیکران و سبز ـ آبی. روی پاهایم می نشیند. ظرف بزرگ چسب را به او نشان می دهم، بوی تند آن مشامم را آزار می دهد، از او می پرسم: این چیست؟ می گوید: چسب است. به او می گویم بوی آن اذیتت نمی کند؟ مرا نگاهی می کند ولی پاسخی نمی دهد، مادرش جای او می گوید: دیگر به بوی آن عادت کرده است.

    ● بیمه؛ شاه کلید حل مشکل

    بیمه زنان خانه دار از جمله طرح هایی است که بارها راجع به آن صحبت شده است و در نهایت نیز به سرانجام نرسیده است. از سوی دیگر، موضوع اشتغال زنان از جمله الزام هایی است که نمی توان چشم روی آن بست.

    هم اکنون تقریبا می توان گفت، هیچ کدام از کارگران شاغل در کارگاه های کوچک کفاشی و پستایی دوزی حومه تهران بیمه نیستند. رضا به عنوان یک کارفرمای منصف، خودش این موضوع را تایید می کند و می گوید: ما توانایی پرداخت حق بیمه را نداریم. در کارگاه خود من در ماه های معمولی حدود ۲۰ نفر کار می کنند و این تعداد در شب عید یا شهریور که خرید کفش مدارس زیاد می شود تا ۲ برابر هم می رسد، ولی واقعا نه من و نه هیچ تولیدکننده ای توانایی پرداخت حق بیمه را ندارد.

    او همچنین می گوید: ما در این کارگاه ها تنها با مسائل اقتصادی روبه رو نیستیم و با مسائل اجتماعی زیادی نیز دست و پنجه نرم می کنیم. شما با هرکدام از این زنان صحبت کنید، حاضر نیستند شغل شان را از دست بدهند، خودشان هم می دانند ما توانایی پرداخت حق بیمه را نداریم. مامور بیمه هم این را می داند. مامور بیمه تا پله ها بیشتر نمی آید. خودشان می دانند اگر بخواهند به ما برای پرداخت حق بیمه فشار بیاورند، کارگاه تعطیل می شود و همه این زن ها بیکار می شوند. این زن ها حاضرند با حقوق کمتر و بدون بیمه کار کنند، اما بیکار نشوند.

    این نکته ای است که خود زنان نیز به آن اعتراف دارند. فاطمه زنی ۳۵ ساله است. محلی که او در کارگاه نشسته است به نسبت از سایر کارگران جداست. او چرخکار است و به نسبت حقوق بیشتری دریافت می کند؛ حدود ۳۰۰هزار تومان در ماه. جایی که می نشیند با دیوار فاصله خیلی کمی دارد. خودش می گوید گاهی اوقات ۲ ساعت می گذرد و در این فضای تنگ تکان هم نمی خورد. بیشتر چرخکارها مرد هستند، همان ۳، ۴ نفری که در ابتدای گزارش اشاره کردم و فقط فاطمه توانسته است به عنوان چرخکار کار کرده و حقوق بیشتری دریافت کند. او می گوید من هم بیمه نیستم، اگر یک روز مریض بشوم، آن روز حقوق ندارم، اما زندگی ام بدون این حقوق نمی چرخد. بچه ام ۱۰ ساله است و این تنها راه گذران زندگی ماست.

    ● بیمه؛ حمایت از تولید، کارگر و کارفرما

    در دنیای مدرن، بیمه مهم ترین ابزار توسعه رفاه محسوب می شود. اگر هر فردی حق شغل دارد، همین فرد حق بیمه نیز دارد. در این شرایط باید بپذیریم برخلاف باور افکار عمومی که تولیدکنندگان را افرادی سرمایه دار می دانند، تولید در شرایط کنونی برای بسیاری از تولیدکنندگان تنها یک علاقه است و هزینه های مختلف توان آنها را به حداقل رسانده است. در این شرایط دولت می تواند معادله کنونی را به معادله سه جانبه برد ـ برد ـ برد تبدیل کند.

    در شرایط کنونی تداوم تولید به عنوان یکی از الزامات سیاست های کلان کشور برای دولت اهمیت زیادی دارد. از آن سو دولت نمی تواند و نباید به عنوان متولی اصلی تولید عمل کند، بنابراین می تواند با حمایت از تولید به پیشبرد آن کمک کند. از آن سو کارفرمایان نیز هم اکنون توانایی تامین بسیاری از هزینه ها را ندارند و به کمک های دولت برای تداوم فعالیت های شان نیاز دارند و در این بین حمایت از کارگران زن، یکی از الزاماتی است که نباید آن را نادیده انگاشت، چون تحقق این امر مهم ترین راهکاری است که می تواند حلقه بسته کنونی را به نفع زنان کارگر شاغل در واحدهای کوچک بشکند. بدیهی است دولت در مراحل مختلف آمادگی پرداخت حق بیمه برای یکسری از کارگران ـ از جمله کارگرانی که از سوی وزارت کار به بنگاه ها معرفی می شوند ـ را اعلام کرده است، اما در بسیاری از مقاطع اجرای آن با مشکل روبه رو شده است.

    هم اکنون نیز کارگران شاغل در واحدهای کوچک نیازمند این توجه هستند. این امر علاوه بر توسعه رفاه در بین اقشار مختلف کارگر، در نهایت حمایت از تولید ملی نیز محسوب می شود و فراتر از دستاوردهای اقتصادی، به عنوان عاملی بازدارنده در حوزه آسیب های اجتماعی نیز عمل می کند.

    دوره های نوروزی عصر شبکه

    مطالب مرتبط

    ویژه های ایران ویج

    دیدگاهها (۰)



    ;کانال تلگرام ایران ویج اصلاحات نیوز آموزشگاه مهندسی عصر شبکه

    آخرین اخبار و مطالب

    پربحث ترین های هفته

    Sorry. No data so far.