• خرید vpn
  • ما هنـوز به فـردایی روشـن امید داریم

    صفحه اصلی » اجتماعی » نمايشگاه كتاب را بايد نهادي مستقل برگزار ‌كند
    کد خبر : 5372

    نمايشگاه كتاب را بايد نهادي مستقل برگزار ‌كند

    نمايشگاه كتاب را بايد نهادي مستقل برگزار ‌كندReviewed by Aryan on May 11Rating: معرفي محسن پرويز كمي دشوار است اما او پيش از هر‌سمت و عنواني يك پزشك و يك داستان‌نويس است كه در جايگاه طبيب متخصص فيزيولوژي است و در دانشگاه علوم پزشكي تهران ضمن بر عهده داشتن معاونت فرهنگي اين دانشگاه به تدريس…

    نمايشگاه كتاب را بايد نهادي مستقل برگزار ‌كندReviewed by Aryan on May 11Rating:
    معرفي محسن پرويز كمي دشوار است اما او پيش از هر‌سمت و عنواني يك پزشك و يك داستان‌نويس است كه در جايگاه طبيب متخصص فيزيولوژي است و در دانشگاه علوم پزشكي تهران ضمن بر عهده داشتن معاونت فرهنگي اين دانشگاه به تدريس هم مشغول است. او در جايگاه يك نويسنده هم كتاب‌هايي همچون معلم خودماني، ديگر از پرستوها خبري نيست، آن روز در كنار تو، ستاره‌اي در زمين، گنجشك و غربيل و ستاره را منتشر كرده است. 

    از سوي ديگر محسن پرويز را بسياري از اهل قلم و انديشه به عنوان معاون امور فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و رئيس نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران در حد فاصل سال‌هاي 85 تا 89 هم مي‌شناسند و در دوران رياست او بود كه نمايشگاه كتاب تهران از محل دائمي نمايشگاه‌ها به مصلي تغيير مكان داد. برقراري جوايزي چون جلال آل احمد، گام اول، كتاب فصل و احيا و تقويت 2‌جشنواره پروين اعتصامي و شعر فجر، برگزاري نخستين همايش شاعران ايران و جهان، تاسيس خبرگزاري كتاب(ايبنا) ـ به عنوان تنها خبرگزاري تخصصي كتاب ـ و همچنين راه‌اندازي بنياد ادبيات داستاني از جمله فعاليت‌هايي بود كه او در مقام معاون امور فرهنگي وزارت ارشاد انجام داد.

    اما در هفته گذشته و همزمان با روز نخست بيست و چهارمين نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران فرصتي دست داد تا پاي صحبت‌هاي محسن پرويز بنشينيم تا اين بار در جايگاه رئيس انجمن قلم ايران براي ما از نقاط مثبت و منفي نمايشگاهي بگويد كه خودش در سال‌هاي گذشته رياست آن را بر عهده داشته است و البته جزئيات و ناگفته‌هاي انتقال نمايشگاه كتاب به محل مصلي را هم از او جويا شديم كه در اين گفت‌وگو مي‌توانيد بخوانيد.

    اگر موافقيد گفت‌وگو را از يك عدد 18 دقيقه‌اي آغاز كنيم؛ عددي كه در دوران حضور شما به عنوان معاون امور فرهنگي وزارت ارشاد به عنوان سرانه مطالعه كشور اعلام شد. در آن روزگار شما چندان وارد جزئيات آن نشديد. مي‌خواهم بدانم اين سرانه براساس چه پژوهشي به دست آمد و منبع و جزئيات آن چه بود؟

    اگر اشتباه نكنم در يك مقطع زماني اطلاعاتي به دست آقاي اشعري رسيده بود كه ايشان در آن زمان رئيس سازمان اسناد و كتابخانه ملي بودند و براساس آن اطلاعات ايشان در جريان يك گفت‌وگو، سرانه مطالعه در ايران را 2 دقيقه اعلام كرده بودند اگرچه خودشان بعد از اعلام آن عدد 2 دقيقه‌اي چند جا مصاحبه كردند و آن را اصلاح كردند اما به هر شكل اين موضوع توسط رسانه‌ها تيتر شد و مورد پرداخت گسترده قرار گرفت و در ذهن مردم ماند.

    يعني آن اطلاعات كه به دست آقاي اشعري رسيده بود و براساس آن عدد 2 دقيقه را اعلام كرده بودند مخدوش بود؟

    اين اطلاعات و آن عدد متعلق به پژوهشي بوده است كه قبل از انقلاب اسلامي صورت گرفته بود و ما در دهه 70 يك مطالعه و پژوهش ديگري داشتيم كه حاصل آن عدد 10 دقيقه براي سرانه مطالعه بود.

    اما زماني كه ما در وزارت ارشاد استقرار پيدا كرديم اين دغدغه در ما بود كه سرانه مطالعه كشور واقعا چقدر است. در نتيجه 2 تحقيق مستقل و موازي انجام شد؛ يكي در پژوهشگاه فرهنگ و ارتباطات كه داخل خود وزارتخانه بود و اين پژوهش صرفا در گستره تهران و به تفكيك مناطق مختلف انجام شد و تحقيق ديگر هم توسط نهاد كتابخانه‌هاي عمومي در سطح كشور انجام شد.

    در تحقيق اول كه فقط تهران را در بر مي‌گرفت حاصل سرانه مطالعه بالاي نيم ساعت بود؛ همين جا يك پرانتز باز كنم و اين كه در همين زمان يك تحقيق هم در آذربايجان شرقي و شهر تبريز انجام شده بود كه حاصل آن هم عدد 15 دقيقه بود.

    ولي آن تحقيق كه توسط نهاد كتابخانه‌ها انجام شد بدون در نظر گرفتن مطالعه قرآن، ادعيه و متون ديني و همچنين كتاب‌هاي درسي حاصلش 18 دقيقه بود و اگر مي‌خواستيم سرانه كتابخواني موظف و متون ديني را هم اضافه كنيم عدد و رقم خيلي از 18 دقيقه بالاتر مي‌رفت.

    به عنوان مثال دوستان ما مطالعه مجله و صفحات وب را هم به اين پژوهش اضافه كرده بودند و با محاسبه آنها در برخي موارد اين سرانه به بالاي 90 دقيقه مي‌رسيد اما اين تحقيق به صورت كاملا علمي با جامعه آماري دقيق و راستي‌آزمايي‌هاي متعدد انجام شده بود و بر اين اساس به عدد 18 دقيقه رسيديم.

    البته در همين زمان هم تحقيقات متفاوت ديگري انجام مي‌شد و گروه‌هاي پژوهشي فراواني مي‌آمدند و از ما اجازه مي‌گرفتند تا در نمايشگاه كتاب براي سرانه مطالعه نظرسنجي كنند كه نتيجه آنها بسيار بالا بود و به چند ساعت مي‌رسيد كه چون جامعه آماري خاصي را شامل مي‌شد ما هميشه از انتشار نتايج آن در سطح عمومي پرهيز داشتيم اگرچه اطلاعات درست بود اما بدبيني ايجاد مي‌كرد و ممكن بود مردم اعتمادشان به سيستم كم شود.

    شما تجربه مديريت چند دوره نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران را بر عهده داشتيد. مي‌خواهم از شما به عنوان يك نويسنده و رئيس انجمن قلم ايران سوال كنم اكنون كه از بيرون به نمايشگاه كتاب نگاه مي‌كنيد چه نقاط مثبت و منفي در شيوه برگزاري نمايشگاه وجود دارد؟

    يكي از بزرگ‌ترين نقاط قوت و مثبت نمايشگاه كتاب ما كه بسيار پررنگ و مهم است، اين است كه جمعيت بسيار زيادي از اهل فرهنگ در يك مقطع زماني خاص، فرصت و مكاني پيدا مي‌كنند تا با يكديگر ديدار داشته باشند و اگر بتوانيم با مديريت درست و برنامه‌ريزي دقيق زمينه‌اي را فراهم كنيم همين گردهمايي و ديدارها مي‌تواند جنبه‌هاي مثبت فراواني داشته باشد كه شايد در حوزه‌ها و فرصت‌هاي ديگر به اين شكل فراهم نمي‌شود.

    از سوي ديگر نمايشگاه توانمندي‌هاي ما در حوزه نشر را در يك ساله گذشته و در سطح بين‌المللي ارائه مي‌كند و در بخش خارجي هم حجم عمده‌اي از كتاب و منابع وارد كشور مي‌شود و در اختيار مردم، دانشجويان و پژوهشگران و مترجمان قرار مي‌گيرد.

    اما چند نكته هم در اين زمينه وجود دارد كه كيفيت نمايشگاه را كاهش مي‌دهد؛ يكي اين است كه مكان نمايشگاه مكان مناسبي نيست يعني ما هيچ مكان مناسبي براي برپايي نمايشگاه نداريم…

    البته در دوره شما و بيستمين نمايشگاه كتاب بود كه نمايشگاه به مصلي نقل مكان كرد؟

    بله، اما مصلي از سر اضطرار انتخاب شد؛ ببينيد مصلي براي نمايشگاه كتاب تهران بهترين مكان موجود بود اما مكان ايده‌آل نيست .

    اگر موافق هستيد به سال 85 برگرديم و از زبان شما به‌عنوان عالي‌ترين مسوول نمايشگاه كتاب بشنويم چه شد كه نمايشگاه از حاشيه بزرگراه چمران به مصلي منتقل شد؟

    اين يك قصه طولاني داشت و جابه‌جايي نمايشگاه كتاب 7، 8 دوره قبل از مسووليت من مطرح شده بود و دوستان طي بررسي‌هايي كه انجام داده بودند متوجه شده بودند كه محل دائمي نمايشگاه‌ها پاسخگوي نمايشگاه كتاب نيست…

    دقيقا چه مشكلاتي داشت؟

    خب هم رفت و آمد مردم دشوار بود و هم واقعا محل سابق گنجايش حتي ناشران را هم نداشت چه برسد به پاسخگويي در برابر جمعيتي چند ميليوني كه براي بازديد به نمايشگاه كتاب مي‌آمدند.

    اما داستان انتقال نمايشگاه كتاب از دوره شهرداري آقاي احمدي‌نژاد بيشتر جدي شد و ايشان در مورد مكان نمايشگاه كتاب چالش جدي با دولت داشتند و معتقد بودند كه اين مكان فقط براي نمايشگاه‌هاي كوچك و تخصصي مناسب است و نمايشگاه كتاب نبايد اينجا برگزار شود. اين ماجرا مسكوت ماند تا زماني كه آقاي احمدي‌نژاد رئيس‌جمهور شدند و بر جابه جايي نمايشگاه تاكيد كردند.

    قاعدتا وظيفه ما هم نبود كه براي نمايشگاه دنبال مكان بگرديم اما براي اين كه نمايشگاه تعطيل نشود معاونت فرهنگي خودش دست به كار شد و دنبال مكاني براي نمايشگاه گشتيم كه در همين رابطه چند گزينه را به صورت جدي مورد كارشناسي قرار داديم.

    چه گزينه‌هايي را شما براي مكان نمايشگاه مورد بررسي قرار داديد؟

    استاديوم آزادي يكي از گزينه‌ها بود كه بررسي كرديم، پارك ارم و همچنين مجموعه سوله‌هايي در جنوب تهران هم به ما پيشنهاد شد كه در جريان كارشناسي مشكلات زيادي را ايجاد مي‌كرد و البته جاهاي ديگري هم بررسي كرديم كه ديديم واقعا در ميان مكان‌هاي موجود جايي بهتر از مصلي نداريم.

     

    محسن پرويز: انتخاب‌مصلي براي نمايشگاه كتاب ‌از سر اضطرار بود؛‌مصلي بهترين مكان موجود است ولي ايده‌آل ‌نيست‌‌، يك‌ سري ‌‌ارجحيت‌هايي در مقايسه با ديگر ‌مكان‌ها دارد اما خيلي چيزها هم كه براي برپايي ‌ نمايشگاه كتاب لازم است در مصلي وجود ندارد

    مصلي از نظر دسترسي يك رينگ خيابان دورش است كه اگر هدايت راهنمايي و رانندگي درست انجام گيرد مشكل جدي در زمينه ترافيك ايجاد نمي‌كند، همچنين راه‌آهن شهري (مترو) هم مي‌تواند به بازديدكنندگان خدمات ارائه كند.

    از سوي ديگر خود سالن شبستان با در نظر گرفتن پلان نقشه‌برداري‌اش حدود 60 هزار متر مربع به ما فضا مي‌داد كه ما سالني با اين حجم در جاي ديگر نداشتيم و اين سالن اصلا تدارك ديده شده بود تا جمعيت در آن حضور داشته باشند و بر همين اساس مسائل ايمني و امنيتي آن مانند وجود چندين در خروجي براي رفت و آمد و… در نظر گرفته شده بود و به دلايل متعدد ديگر كه در حوصله اين گفت‌وگو نيست، رجحان مصلي براي ما مسلم بود.

    اما به هر حال مصلي هم محلي موقت است و مشكلات خاص خودش را دارد، بويژه كه امسال بحث انتقال نمايشگاه هم خيلي داغ بود و حتي رئيس‌جمهور هم خودش در اين رابطه اظهارنظر رسمي داشت.

    بله، ببينيد اين كه نمايشگاه جايي ثابت ندارد، بزرگ‌ترين نقطه ضعف است و بزرگ‌ترين مشكلي كه ايجاد مي‌كند اين است كه امكان استفاده از تجربه‌هاي سال قبل را كم مي‌كند.

    خلاصه كلام اين كه با امكانات موجود فكر مي‌كنم نمايشگاه اگر درست اجرا شود باز هم براي كشور فوايد فراواني دارد اگرچه يك سري مسائل خاص هم وجود دارد كه بايد به آن اهميت داده شود.

    چه مسائل خاصي؟

    مثلا من فكر مي‌كنم نمايشگاه كتاب را بايد يك نهاد مستقلي برگزار كند و برگزاري نمايشگاه توسط يك مجموعه در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي كه وظايف ديگري هم دارد، منطبق بر اصول و ضوابط حاكم بر نمايشگاه‌هاي بين‌المللي نيست.

    در همه نمايشگاه‌هاي بين‌المللي گروه برگزاركنندگان نمايشگاه در طول سال هيچ وظيفه ديگري جز برپاكردن نمايشگاه بر عهده ندارند و تمام طول سال دارند فكر و برنامه‌ريزي مي‌كنند كه نمايشگاه را چگونه به بهترين شكل برگزار كنند.

    نظرتان درباره برون‌سپاري برگزاري نمايشگاه چيست‌. مثلا صنفي يا انجمن و اتحاديه‌اي برگزاري نمايشگاه كتاب تهران را بر عهده مي گيرد؟

    نه، هيچ‌كدام از اتحاديه‌ها و انجمن‌ها و صنوف ما حداقل در حال حاضر توان برگزاري چنين نمايشگاهي را ندارند و نمايشگاه كتاب گستردگي زيادي دارد و از همه مهم‌تر شكل مديريت كشور ما به‌گونه‌اي است كه برپايي نمايشگاه اگر از حوزه دولت جدا شود مشكلات فراواني برايش ايجاد مي‌شود. براي مثال در نمايشگاه كتاب 50 هزار متر سازه موقت ايجاد مي‌شود و هيچ شركت خصوصي نمي‌تواند سيم‌كشي و برق را در‌ اين حجم و اندازه ‌انجام دهد و بايد وزارت نيرو آن را انجام دهد و به‌طور طبيعي يك وزارتخانه هم از يك صنف يا اتحاديه به هيچ عنوان دستور نخواهد گرفت.

    اصلا گاهي وقت‌ها خيلي از مشكلات نمايشگاه كتاب نيازمند دستور مستقيم رئيس‌جمهور است و ما چند بار از اين دستور مستقيم استفاده كرديم.

    پس بحث دولتي و خصوصي نيست؟

    دقيقا همين‌طور است. منظور من اين است كه جمعي كه كار نمايشگاه را انجام مي‌دهند مشغله ديگري نداشته باشند. شما الان نگاه كنيد مديران كميته‌هاي نمايشگاه امسال بعد از عيد حكم‌هايشان زده شد و معرفي و منصوب شدند در صورتي كه يكي از دستاوردهاي تجربي ما در سال‌هاي گذشته اين بود كه بلافاصله بعد از نمايشگاه شوراي سياستگذاري نمايشگاه سال بعد تشكيل مي‌شد تا احكام مديران اجرايي و كميته‌هاي مختلف در موعد مناسب صادر شود.

    خب چرا تاخير مي‌شود؟ چون مسوولان برگزاركننده هزار و يك جور مشغله ديگر هم در معاونت امور فرهنگي دارند و دليل ديگر هم اين كه ما امكان استفاده از تجربه‌ها را نداريم.

    بگذاريد مثال ديگري بزنم؛ شما ببينيد چند روز مانده به نمايشگاه از سوي مسوولان يك وعده‌اي داده مي‌شود مبني بر اين كه غرفه‌هاي نمايشگاه 2 روز مانده به افتتاح بايد آماده باشند. خب نتيجه چه شد…

    امسال هم شاهد بوديم روز نخست نمايشگاه برخي از غرفه‌ها يا خالي بودند يا در حال چيدن كتاب…

    بله. حالا شما رفته‌ايد و ديده‌ايد اما من در خبرگزاري‌ها خواندم ؛ خب اين يعني آن وعده از سر ناآگاهي است. نمايشگاه كتاب ما يعني همين! نمايشگاه كتاب تهران يعني نمايشگاهي كه روز اول آن غرفه‌ها آماده نمي‌شوند.

    خب چرا بايد اين‌گونه باشد؟

    چون تعداد زيادي از اين غرفه‌ها شهرستاني هستند. آن كسي كه وعده مي‌دهد معلوم است با فضاي نمايشگاه كتاب تهران آشنا نيست. ناشر شهرستاني كه سر جمع 2 نفر هستند كه يك انتشاراتي راه‌ انداخته‌اند و با هزار و يك جور مشكل دست و پنجه نرم مي‌كنند و مي‌خواهند بيايند در نمايشگاه نمي‌توانند 2 هفته جلوتر كار و زندگي‌شان را در شهرستان تعطيل كنند بيايند تهران و غرفه‌آرايي كنند.

    يعني نمي‌توان هيچ‌گونه اين مشكل را حل كرد؟

    چرا مي‌شود، اما نه به اين شكل و روشي كه دوستان در پيش گرفته‌اند و مي‌خواهند با زور و تهديد به اين كه اگر مثلا 2 ساعت ديگر آنجا نباشي ناشر ديگري را جايگزين مي‌كنيم، كار را جلو ببرند.

    خب اين كار را اصلا انجام مي‌دهي و غرفه‌اش را به ناشر ديگري مي‌دهي بعد آن ناشر ضعيف شهرستاني كتاب‌هايش را بار وانت كرده، آمده است تهران مي‌بيند كه غرفه‌اش را به ناشر ديگري داده‌اند بعد هم آنقدر آنجا مي‌نشيند تا يك وزيري، نماينده مجلسي از آنجا رد مي‌شود پيش آن مي‌روند شرح ماجرا را مي‌گويند و آن نماينده و وزير محترم هم روحيه عدالت محوري‌اش گل مي‌كند و مي‌گويد به اين يكي استثنائا غرفه بدهيد و همين جوري آن يكي هم استثنائا و در نهايت همه چيز به هم مي‌ريزد.

    ببينيد در نمايشگاه كتاب دستوري نمي‌توان كار كرد كارهاي دستوري گاهي وقت‌ها واقعا مشكلاتي ايجاد مي‌كند كه حلش دشوارتر است.

    کلیدواژه ها :
    دوره های نوروزی عصر شبکه

    مطالب مرتبط

    ویژه های ایران ویج

    دیدگاهها (۰)



    ;کانال تلگرام ایران ویج اصلاحات نیوز آموزشگاه مهندسی عصر شبکه

    آخرین اخبار و مطالب

    پربحث ترین های هفته

    Sorry. No data so far.