• خرید vpn
  • ما هنـوز به فـردایی روشـن امید داریم

    صفحه اصلی » اقتصادی » پول های نفتی عربی در دانشگاه های غربی (گذری بر تلاش دول عربی حاشیه خلیج فارس بر روند پژوهش و تحقیق در غرب)
    کد خبر : 2011323

    پول های نفتی عربی در دانشگاه های غربی (گذری بر تلاش دول عربی حاشیه خلیج فارس بر روند پژوهش و تحقیق در غرب)

    پول های نفتی عربی در دانشگاه های غربی (گذری بر تلاش دول عربی حاشیه خلیج فارس بر روند پژوهش و تحقیق در غرب)Reviewed by on Feb 18Rating: در سالیان اخیر با ظهور نسل جدیدی از رهبران و سیاستمداران در عربستان، این کشور تلاش نموده تا به زعم خود از رخوت و سکون سیاسی خارج شده…

    پول های نفتی عربی در دانشگاه های غربی (گذری بر تلاش دول عربی حاشیه خلیج فارس بر روند پژوهش و تحقیق در غرب)Reviewed by on Feb 18Rating:

    در سالیان اخیر با ظهور نسل جدیدی از رهبران و سیاستمداران در عربستان، این کشور تلاش نموده تا به زعم خود از رخوت و سکون سیاسی خارج شده و به مدد دلارهای نفتی برای خود نقشی فعال و تأثیرگزار بوجود آورد. ورود به بازی سیاسی خطرناک در یمن و سوریه و مصر و بحرین و در نتیجه دامن زدن به تنشهای خاورمیانه بخشی از این سیاست و راهبرد جدید رهبران عربستان است. با در پیش گرفتن سیاست های خام و نسنجیده، به تدریج شاهد شکست سیاستهای خود در منطقه است.

    در این نوشتار ما به دنبال تحلیل رفتار سیاسی و نتایج و عملکرد عربستان سعودی نیستیم، در این در سطرهای پیش رو از تلاش عربستان در زمینه ای دیگر سخن خواهیم گفت که در رسانه های فارسی زبان کمتر به آن توجه شده است و آن حرکت خزنده ی عربستان در جامعه علمی و محیط های دانشگاهی غرب و بخصوص در انگلستان و آمریکا است. سالیانی است این کشور سرمایه گزاری های سنگینی در برخی مراکز دانشگاهی و پژوهشی غرب نموده است و با دست و دل بازی فراوان سعی دارد تا بخشی از اهداف ملی و بین المللی خود را از این طریق دنبال نماید. که به عنوان نمونه به این موارد می توان اشاره کرد:

    کمک مالی به راه اندازی و یا تقویت رشته مطالعات اسلامی در دانشگاه های ادینبورگ و کمبریج

    در سال ۲۰۰۸ خبر از یک کمک مالی هنگفت شانزده میلیون دلاری به دانشگاه های ادینبورگ و کمبریج برای توسعه و گسترش برنامه مطالعات اسلامی در این دو دانشگاه منتشر شد. این کمک از سوی شاهزاده سعودی الولید بن طلال که گفته می شود در زمره پنج نفر ثروتمند اول جهان قرار دارد، به این دو نهاد علمی اهدا شده است. هر کدام از این دو دانشگاه هشت میلیون دلار از این کمک سهم گرفته اند. رئیس وقت دپارتمان مطالعات اسلامی و خاورمیانه دانشگاه ادینبورگ از این کمک مالی به عنوان بزرگترین کمکی که تا کنون به رشته های علوم انسانی در این دانشگاه شده است یاد کرده بود.[i]

    آنگونه که بیان شده این دو مرکز در نیل به اهداف پژوهشی خود همکاری نزدیکی با دانشگاه های جرج تاون و هاروارد در آمریکا و دانشگاه های آمریکایی بیروت و قاهره خواهند داشت که آنها نیز از کمکهای عربستان بهره برده اند.

    مسئولان این دانشگاه نگرانی بر جهت دهی عربستان بر روند تحقیق و پژوهشها را رد  کرده و ادعا می کنند که روند برنامه های مطالعات اسلامی در این دو دانشگاه، عربستان دخالتی نخواهد کرد.[ii]

    دانشگاه کمبریج با این کمک مالی اقدام به تاسیس مرکز مطالعات اسلامی شاهزاده ولید بن طلال[iii] نموده است.[iv]

    کمک ۴۰ میلیون دلاری شاهزاده سعودی به دانشگاه های هاروارد  و جرج تاون

    برنامه­ی مطالعات اسلامی این دانشگاه که با کمک ۲۰ میلیون دلاری شاهزاده سعودی الولید بن طلال بن عبد العزیز آل سعود از سال ۲۰۰۶ ایجاد شده است[v] هدف این برنامه حمایت از محققان و دانشجویان علاقمند به مطالعات اسلامی در دانشگاه هاروارد است. دانشجویان علاقمند به مطالعات اسلامی در کورسهای مرتبط با جهان اسلام در دپارتمان­های مرتبط با این موضوع در دانشگاه هاروارد با مسائل و موضوعات جهان اسلام آشنا می­شوند.

    دانشجویان می­توانند در دروس مختلف ارائه شده در دپارتمان مطالعات آفریقا، دپارتمان تمدنها و زبانهای آسیای شرقی، دپارتمان تمدنها و زبانهای خاور میانه و مطالعات جنوب آسیا شرکت کنند. در دپارتمان­های مذکور دروس فراوانی مرتبط با جهان اسلام ارائه می­شود؛ دروسی مانند: تاریخ معاصر خاورمیانه، مقدمه­ای بر کلام و فلسفه اسلامی، صوفیان شاعر پارسی سرا: عطار، رومی و  حافظ، رویکردهایی بر مطالعات خاور میانه، فهم اسلام معاصر، فضا و معماری اسلامی، زنان و جنسیت در خاورمیانه و شمال آفریقا،  اعراب و همسایگان آنها، اسلام و غرب، اسلام و سیاست. همچنین در این دانشگاه سه زبان اصلی جهان اسلام یعنی عربی، فارسی و ترکی برای دانشجویان علاقمند ارائه می­شود.

    دانشگاه جورج تاون که یکی از قدیمی ترین دانشگاه های کاتولیک آمریکا است و تا پیش از سال ۲۰۰۵ دارای مرکزی به نام مرکز تفاهم اسلام و مسیحیت بوذ، بواسطه این کمک مالی- که از نظر ارزش مالی دومین کمک بزرگ مالی به این دانشگاه به حساب می آید –آن مرکز را به نام «مرکز شاهزاده الولید بن طلال برای فهم اسلامی –مسیحی»[vi] تغییر نام داد.[vii] رئیس دانشگاه جورج تاون گفته است که این هدیه امکان پیشبرد آموزش در حوزه های تمدن اسلامی و تفاهم اسلام -مسیحت را افزایش می دهد. علاوه بر آن، این کمک ها را در راه اندازی کرسی های مطالعات اسلامی و دیجیتال سازی منابع اسلامی نیز استفاده خواهند کرد.

    راه اندازی مرکز تحقیقات و مطالعات آمریکا ولید بن طلال در دانشگاه آمریکایی بیروت[viii]

    این مرکز نیز با حمایت مالی مستقیم این شاهزاده سعودی راه اندازی شده و نام شاهزاده ولید بر مرکز نهاده شده است. هدف از تاسیس مرکز آشنایی دانشجویان و پژوهشگران خاورمیانه با فرهنگ و تاریخ آمریکا ذکر شده است. که البته این سوال پیش می آید که چرا باید هزینه چنین مرکزی که برای شناخت آمریکا به عنوان یک کشور غربی است از سوی یک تاجر سعودی پرداخت شود؟

    اعطای ۲۰۰ میلیون دلار کمک مالی پژوهشی به رشته های فنی به دانشگاه های آمریکا

    عربستان سعودی علاوه بر بخشش های مالی قابل توجه در حوزه مطالعات اسلامی، گویا در سالهای اخیر برنامه کمک مالی به رشته های فنی را هم آغاز کرده است. دانشگاه علمی – فناوری ملک عبدالله از سال ۲۰۰۹ با همکاری شرکت ارمکو عربستان با هدف سرمایه گذاری در بخش انرژی و آب که مهمترین چالشهای پیش روی عربستان در سالهای آینده است، کمک های مالی چشمگیری در قالب پروژه های تحقیقی با دانشگاه های مطرح و طراز اول آمریکا نظیر  Stanford, Cornell, Texas A&M, UC Berkeley, CalTech, Georgia Techنموده است. نگرانی از سرمایه گذاری های قابل توجه عربستان بر تحقیقات دانشگاه ها در میان برخی از کارشناسان به چشم می خورد. برخی از این نگرانی ها در یادداشتی به قلم سوزان اشمیت در نشریه The National Interestبا عنوان «پولهای سعودی شکل دهنده تحقیقات در آمریکا» ابراز شده است.[ix]

    هدف این تحقیقات این است که با استفاده از تکنولوژی های جدید، سوخت فسیلی کمتری در داخل عربستان مصرف شود تا امکان صادرات این سوختها به خارج به مدت زمان بیشتری فراهم شود. همچنین بخشی از تحقیقات متمرکز بر تهیه برق از سلولهای خورشیدی است که با طوفانهای شن عربستان سازگار باشد، بخشی دیگر از این تحقیقات در مورد شیرین سازی آب دریا است.

    دانشگاه ملک عبدالله با به خدمت گرفتن پژوهشگران غربی و عمدتا آمریکایی تاثیر مثبتی بر روند علم و پژوهش در عربستان نهاده است. به عنوان نمونه برای اولین بار دوره های فوق دکتری را – با الگوگیری از نظام آموزش عالی آمریکا – در رشته های فنی راه اندازی نموده و در این مقطع تحصیلی تا کنون ۳۵۰ پژوهشگر را استخدام کرده است.[x]

    راه اندازی شعب دانشگاه ها و موسسات پژوهشی در کشورهای حوزه خلیج فارس

    در سال های اخیر علاوه بر کمک مستقیم به دانشگاه های غربی مخصوصا در آمریکا و انگلستان شیوه جدیدی از دخالت در امور علمی و پژوهش ظهور نموده و آن اینکه دانشگاه ها و مراکز پژوهشی انگلیسی و آمریکایی برای جلب کمک های مالی تلاش می کنند تا شعبه هایی را در این کشورها ایجاد کنند. وبسایت middleeasteye.netکه به پوشش اخبار و تحلیلهای مرتبط با خاورمیانه میپردازد در گزارشی می نویسد در دهه گذشته این روابط به دلیل کاهش بودجه های دولتی این مراکز تحقیقاتی و آموزشی افزایش بسیاری یافته اند و نتیجه آن تفوق روزافزون کشورهای حاشیه خلیج فارس بر دانشگاهها و اندیشکده های بریتانیایی شده است.

    اندیشکده انگلیسی معروف «مؤسسه خدمات پادشاهی برای مطالعات امنیتی و دفاعی»[xi](RUSI) که موسسه ای تحقیقاتی در انگلستان است و شعبه ای در قطر دارد و مدعی است از دانشگاهها و بسیاری اندیشکده های دیگر مستقل همزمان با اعتراضات خونین بحرین سه کنفرانس درباره این کشور برگزار کرد اما در هیچ یک از این کنفرانسها درباره مسائل داخلی این کشور بحث نشده و یا چهره های مخالفین پادشاهی آل خلیفه دعوت نشده بودند.

    اندیشکده مؤسسه بین المللی مطالعات استراتژیک (IISS) نشست منامه، یک کنفرانس امنیتی عظیم، را طی چند سال گذشته با پولهایی که دولتهای عرب خلیج فارس پرداخت می کنند، برگزار می کند. این مؤسسه دفتری در بحرین دارد و این پادشاهی سالیانه مبلغ ۱۴۲ هزار و ۴۱۵ دلار به آن پرداخت می کند.[xii]

    کریستوفر داویدسون، استاد دانشگاه دورهام، می‌گوید: "درست نیست از بازیگری پول بگیرید که قرار است درباره‌اش بنویسید. چگونه می‌توانم به گزارش ایران ویج به نقل از ‌های این مؤسسه اعتماد کنم وقتی که هزینه نان و نمک آن را دولت بحران پرداخت می‌کند.»

    پی نوشت:

    [i]- Wojtas, Olga; Saudi prince donates £16m to improve Islamic studies, Times Higher Education, May 8, 2008. www.timeshighereducation.com

    [ii]- Wojtas, ibid.

    [iii]- The Prince Alwaleed Bin Talal Centre of Islamic Studies

    [iv]- http://www.cis.cam.ac.uk/

    [v]- Prince Alwaleed's Gift Supports OCP Islamic Heritage Project http://hul.harvard.edu/publications/hul_notes_1329/alwaleed.html

    [vi]- Prince Alwaleed bin Talal Center for Muslim-Christian Understanding

    [vii]- https://acmcu.georgetown.edu/about (accesed 10/01/2017)

    [viii]- American University of Beirut's Prince Alwaleed Bin Talal Bin Abdulaziz Alsaud Center for American Studies and Research

    [ix]- Schmidt, Susan; Saudi Money Shaping U.S. Research, The National Interest, February 11, 2013 http://nationalinterest.org/commentary/saudi-money-shaping-us-research-8083

    [x]- Martiradonna, Luigi; Changing attitudes in Saudi Arabia, Nature Materials, Volume 13, Issue 4, pp. 321-322 (2014). Published online 21 March 2014

    http://www.nature.com/nmat/journal/v13/n4/full/nmat3899.html

    [xi]- The Royal United ServicesInstitute for Defence and Security Studies

    [xii]- چگونه شیخ‌نشین‌های عرب مالک دانشگاه‌ها و اندیشکده‌های انگلستان شدند، خبرگزاری تسنیم، ۹ بهمن ۱

    مرکز پژوهشی جامعه المصطفی مشهد

    انتهای متن/

    کلیدواژه ها :
    دوره های نوروزی عصر شبکه

    مطالب مرتبط

    ویژه های ایران ویج

    دیدگاهها (۰)



    ;کانال تلگرام ایران ویج اصلاحات نیوز آموزشگاه مهندسی عصر شبکه

    آخرین اخبار و مطالب

    پربحث ترین های هفته

    Sorry. No data so far.