• خرید vpn
  • ما هنـوز به فـردایی روشـن امید داریم

    صفحه اصلی » اقتصادی » بورس انقلاب…
    کد خبر : 2005945

    بورس انقلاب…

    بورس انقلاب…Reviewed by on Feb 11Rating: عصر ایران؛ علیرضا باغانی – بازار سهام هر چند ۱۱ سال قبل از انقلاب اسلامی ایران راه اندازی شده بود اما رشد و توسعه آن در سال های پس از انقلاب اسلامی رخ داد. در ۳۸ سال سپری شده از انقلاب اسلامی بازار سرمایه ایران با فراز و نشیب…

    بورس انقلاب...Reviewed by on Feb 11Rating:

    عصر ایران؛ علیرضا باغانیبازار سهام هر چند ۱۱ سال قبل از انقلاب اسلامی ایران راه اندازی شده بود اما رشد و توسعه آن در سال های پس از انقلاب اسلامی رخ داد.

    در ۳۸ سال سپری شده از انقلاب اسلامی بازار سرمایه ایران با فراز و نشیب های بسیاری خود را به شرایطی رسانده که ۸ میلیون سهامدار داشته باشد و ویترینی پذیرفته شده باشد از اوضاع اقتصاد ایران.

    در سال سی و هشتم انقلاب مروری داریم بر روزگاری که بر این بازار گذشته است…تفکر ایجاد بورس در ایران در سال ۱۳۱۵ و در زمان رضا شاه به وجود آمد.اما به رغم انجام مطالعات لازم در این زمینه به دلیل وقوع جنگ جهانی دوم راه اندازی بورس در ایران تا سال ۱۳۴۶ به درازا انجامیده است.

      در این دوره آغازین ، بعد از ورود بانک صنعت و معدن در ۱۵ بهمن ۴۶، شرکت نفت پارس، اوراق قرضه دولتی، اسناد خزانه، اوراق قرضه سازمان گسترش مالکیت صنعتی و اوراق قرضه عباس‌آباد به بورس تهران راه یافتند. طی ۱۱ سال فعالیت بورس تا پیش از انقلاب اسلامی در ایران (سال‌های ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۷) تعداد شرکت‌ ها و بانک‌ ها و شرکت‌ های بیمه پذیرفته شده از ۶ بنگاه اقتصادی در سال ۱۳۴۶ به ۱۰۵ بنگاه در سال ۵۷ افزایش یافته است.

    بورس انقلابی

    همزمان با انقلاب اسلامی فعالیت بورس در ایران با سکون مواجه شد.شاید در دوران پس از انقلاب تصویب لایحه قانون اداره امور بانک‌ ها در تاریخ ۱۷ خرداد ۱۳۵۸ توسط شورای انقلاب که به موجب آن ۳۶ بانک‌ تجاری و تخصصی کشور در چهارچوب ۹ بانک شامل ۶ بانک تجاری و ۳ بانک تخصصی ادغام و ملی شدند،مهترین تحول باشد.افزون بر این تصویب قانون حفاظت و توسعه صنایع ایران در تیر ۱۳۵۸ باعث شد تعداد زیادی از بنگاه‌ های اقتصادی پذیرفته شده در بورس از آن خارج شوند.به گونه‌ ای که تعداد آن ها از ۱۰۵ شرکت و مؤسسه اقتصادی در سال ۱۳۵۷ به ۵۶ شرکت در پایان سال ۱۳۶۷ کاهش یافت.

    اما پس از پایان جنگ تحمیلی و آغاز دوران سازندگی بورس در ایران به شکلی جدی فعالیت های خود را از سرگرفت.با توجه سیاست‌ گذاران اقتصادی کشور به تجدید فعالیت بورس اوراق بهادار به ویژه آیت الله هاشمی رفسنجانی رئیس دولت سازندگی ، تعداد شرکت ها از ۵۶ شرکت در سال ۱۳۶۷ به ۲۴۹ شرکت در سال ۱۳۷۵ افزایش یافت.از سوی دیگر، روند پرنوسان فعالیت بورس اوراق بهادار تهران در سال‌ های ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۵، به ویژه نوسان‌ های شدید و یک سویه قیمت‌ ها در سال های ۱۳۷۳،۱۳۷۰ و ۱۳۷۴،افت و خیزهای دوره‌ ای قابل توجهی را در پی داشته که برآیند آن ها به انتظارات سرمایه‌ گذاران و صعود منتج شد.

    در سال ۱۳۷۶ ساماندهی وضعیت اطلاع رسانی به عنوان یکی از مهمترین تمهیدات بازیابی کارکردهای طبیعی بورس اوراق بهادار تهران مورد توجه قرار گرفته است. در این باره، به منظور دسترسی آسان و سریع کاربران مختلف به اطلاعات آماری درست، دقیق و بهنگام، کمیت و کیفیت اطلاعات عرضه شده در چهارچوب نشریه‌ های آماری ادواری بورس بازنگری و بهسازی شد.روند سریع بهبود شاخص‌ ها، رشد ارزش معاملات، افزایش حجم دادوستد سهام، رشد پرشتاب قیمت‌ ها، حضور پرتعداد روزانه سهامداران در تالار بورس، افزایش شمار خریداران و تحولات دیگر بیانگر رشد و توسعه بازار سرمایه ایران بود.اما در سال ۷۶ با روی کار آمدن دولت اصلاحات ، بورس شرایط متفاوت تری را به خود دید.

    رشد روزافزون بورس نشان از جایگاه مهم این نهاد در پیشبرد و توسعه اقتصاد ملی در سال‌های آتی داشت،گویی هر جا که سخن از اقتصاد و توسعه اقتصادی است، باید بورس هم حضور داشته باشد! رشد بورس تهران در سال ۱۳۷۸ نیز ادامه یافت و این رشد در سال ۱۳۷۹ باعث بوجود آمدن سال درخشانی در پرونده بورس تهران شد. در این سال بازدهی بورس به ۸۶.۵۹ درصد رسید که در مقایسه با سایر فرصت‌ های سرمایه‌ گذاری و تورم ۶.۱۲ درصدی در این سال بسیار شایان توجه بود.

    در سال ۸۰ نیز بورس روند رو به رشدی را دنبال کرد و سال ۱۳۸۱ سال پرفراز و نشیبی برای بورس بود.شاخص کل بورس تا شهریور این سال با افزایش همراه بود و در این سال به تدریج رفتار سرمایه‌ گذاران تغییر یافته و با وجود آن که انتظار کاهش نسبی قیمت سهام شرکت‌ ها ناشی از تقسیم سود در مجامع عادی متصور بود، اما عملاً بازار با رفتار دیگری رو به‌ رو شد که به ظاهر متناقض با آموخته و شیوه‌ های متداول رفتار سرمایه‌ گذاران بود. سال ۱۳۸۲، سال ثبت رکوردهای جدید در بورس اوراق بهادار تهران بوده است.

    در این سال همۀ نماگرهای عمده فعالیت، به حد نصاب‌ های تازه ای رسیدند که از بدو فعالیت بورس اوراق بهادار تهران بی‌ سابقه بوده است.

    فعالیت بورس اوراق بهادار تهران طی سال ۱۳۸۳ در دو بخش متمایز رونق و رکود نسبی بازار قابل بررسی است. عملکرد بورس تهران در نیمه‌ اول سال به‌ رغم دو افت محسوس در ماه‌ های اردیبهشت و مرداد، هم‌چنان متأثر از روندهای حرکتی سال پیش از آن بود و نماگرهای مختلف فعالیت بورس از روندی افزایشی برخوردار بودند، به‌ گونه‌ ای که حجم داد و ستد و شاخص قیمت سهام در این دوره به بالاترین حد خود در تمامی سال‌ های فعالیت بورس رسید.

    در سال ۱۳۸۴ همزمان با روی کار آمدن محمود احمدی نژاد نماگرهای مختلف فعالیت بورس اوراق بهادار در ادامه روند حرکتی نیمه دوم سال ۱۳۸۳، همچنان تحت تأثیر رویدادهای مختلف داخلی و خارجی و افزایش بی‌ رویه شاخص‌ ها در سال‌ های قبل از روندی کاهشی برخوردار بودند و این روند، به جز دوره کوتاهی در آذر ماه تا پایان سال قابل ملاحظه بود.

    شاخص بورس در دوره احمدی نژاد بیش از ۵۰۰ درصد رشد کرد که البته بخشی از آن ناشی از احتساب سود نقدی شرکت ها در بازدهی دماسنج بازار سهام بود ،اما شاید بتوان گفت این دوره سرآغاز دوره تحول بازار سهام است.بازار سرمایه پس از انقلاب اسلامی افرادی همچون الله وردی رجایی سلماسی،سید احمد میر مطهری و حسین عبده تبریزی را به عنوان دبیر کل به خود دیده است.

    آن ها اداره کننده سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار بودند،اما در سال ۸۴ با تصویب قانون جدید بازار اوراق بهادار ، بورس در جمهوری اسلامی اصطلاحا پوست انداخت.با تصویب این قانون نهاد نظارتی و اجرایی بورس تفکیک شدند.سازمان بورس و اوراق بهادار با ریاست علی صالح آبادی که قبل از تصویب قانون جدید چند ماهی دبیر کل بود به وجود آمد تا نظاره گر و سیاست گذار کلی بازار سهام باشد.بعد از علی صالح آبادی،محمد فطانت رئیس بورس شد و از تابستان سال جاری این پست به شاپور محمدی واگذار شده است.

    در سال ۸۵ بورس اوراق بهادار تهران در قالب یک شرکت سهامی عام ایجاد شد که مردم هم می توانستند در آن سهامدار باشند.علی رحمانی نخستین مدیرعامل بورس تهران بود او پس از دو سال از این سمت کنار رفت و از سال ۸۷ تاکنون حسن قالیباف اصل این شرکت را اداره می کند،بورسی که اجرای عملیات داد و ستد سهام را بر عهده دارد.پس از آن با ادغام بورس کالای کشاورزی و بورس فلزات،شرکت بورس کالای ایران به وجود آمد تا مجری مبادله انواع کالا در یک بازار متشکل باشد.در حال حاضر حامد سلطانی نژاد این بازار را اداره می کند.در سال ۸۷ تقاضای بالای ورود شرکت ها به بازار سهام لزوم ایجاد یک بازار موازی را به وجود آورد تا شرکت های کوچک تر هم بتوانند در بازار سرمایه حضور داشته باشند و عملا هیچ مبادله سهامی در خارج از بورس انجام نشود.

    بنابراین فرابورس ایران به وجود آمد که مقررات ساده در پذیرش و معاملات ، به نسبت بورس داشت.به عنوان مثال این بازار حجم مبنا نداشت و دامنه نوسان هم در آن ۵ درصد بود.مصطفی امید قائمی نخستین مدیرعامل فرابورس است و در حال حاضر امیر هامونی این شرکت را اداره می کند.در سال ۹۰ هم شرکت بورس انرژی جهت سامان بخشی به انجام معاملات برق و انرژی به وجود آمد.شاپور محمدی رئیس فعلی سازمان بورس و اوراق بهادار در ابتدای امر این شرکت را اداره می کرد اما در حال حاضر سید علی حسینی مدیر عامل بورس انرژی است.

    در سال ۱۳۸۸ تصویب قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی موجب به وجود آمدن نهادهای مالی همچون صندوق های سرمایه گذاری مشترک شد.در مجموع طی ۳۸ انقلاب اسلامی به ویژه در یک دهه گذشته بورس در ایران توسعه قابل توجهی داشته است،تا جایی که اکنون ارزش بازار سرمایه فقط در اوراق بهادار به بیش از ۴۰۰ هزار میلیارد تومان می رسد و سهام حدود ۶۰۰ شرکت در بازارهای بورس و فرابورس معامله می شود.

    همان طور که گفته شد تردیدی در رشد و توسعه بورس در دوران انقلاب اسلامی نیست،اما این بازار برای این که بتواند سهمی بیشتر از اقتصاد کشور داشته باشد،هنوز راه زیادی در پیش دارد.

    در آمریکا از حدود ۳۱۸ میلیون نفر جمعیت معادل ۲۹۰ میلیون نفر یعنی معادل ۹۲ درصد از کل جمعیت جامعه سهامدار هستند،حال آن که در ایران شمار سهامداران بورس معادل ۱۲ درصد از کل جمعیت جامعه است که البته تنها ۱۲۰ هزار نفر آن ها فعال هستند.(در ماه یک بار خرید و فروش سهام می کنند.)اگر از دلایل نپیوستن مردم به بورس ایران بپرسید ،نگارنده دو عامل اصلی را متصور هستم.اولی عدم اطمینان به شفافیت و دومی دیدگاه سنتی مردم برای خرید دارایی های فیزیکی.

    البته به این دلایل ، ریسک و مشاهده سرمایه گذارانی که در سال های گذشته بخشی از دارایی هایشان را از دست داده اند را نیز اضافه کنید و این که آموزش های ما در حوزه بورس هم در سطح قابل قبولی نتوانسته مردم را به سمت سرمایه گذاری در این بازار جلب نماید.در مجمع بورس با بازدهی میانگین حدود ۸۰۰ درصدی از دی ۸۷ تا به امروز پربازده ترین بازار سرمایه گذاری در ۸ سال اخیر بوده است.

    شرح حال بازار

    نفس های سال ۱۳۹۵ در حالی به شماره افتاده و ۱۱ ماه از این سال پشت سر گذاشته شده که بازار سهام به عنوان ویترین اقتصادی کشور شرایط نامساعدی را نشان می دهد.

    شاخص بورس که نمایانگر تغییرات قیمت سهام ۴۰ صنعت حاضر در بازار سرمایه است از ابتدای سال جاری تاکنون ۴.۲ درصد افت داشته است،در واقع هنگامی که شاخص بورس روایتگر هر عددی در بازدهی مثبت و منفی باشد چون محاسبات آن میانگینی است و روایتگر تغییرات همه سهم ها و صنایع ، در واقعیت می توان گفت که عدد یا درصد زیان سرمایه گذاران در این سال بیش از این ها بوده است.

    برقی های بورس جبران می کنند!

    در بازار سرمایه سهام صنایع مرتبط با برق اخیرا مورد توجه قرار گرفته است.معاون وزیر نیرو اخیرا گفته که معاملات برق در بورس انرژی متمرکز می شود و این موضوع می تواند زمینه ای باشد برای واقعی شدن قیمت برق یا آزادسازی نرخ آن.در حال حاضر نیمی از برق کشور توسط دولت و نیمی دیگر توسط بخش خصوصی تولید و وارد مدار می شود.در واقع سهم دولت از صنعت برق در حال کوچک شدن است و بخش خصوصی پویا با سرمایه گذاری های سنگین توانسته در صنعت برق عرض اندام خوبی داشته باشد. از طرفی تحلیل ها و بررسی ها نشان می دهد که هر ۱ درصد رشد اقتصادی در کشور ۱.۵ درصد رشد مصرف برق را رقم می زند.در واقع رشد مصرف برق تحت تاثیر دو عامل اساسی اتفاق می افتد.اول رشد جمعیت و دیگری رشد اقتصادی ناشی از فعالیت های اقتصادی.بنابراین بازار سهام با تحلیل برای سهام برقی تقاضای نسبی تشکیل داده است. تولید برق ماهتاب کهنوج ، نیروگاه عسلویه و مدیریت انرژی امید تابان هور از جمله سهم هایی هستند که اخیرا در بازار سهام مورد توجه قرار گرفته اند.در یکی از رخدادهای با اهمیت ماهتاب کهنوج با راه اندازی واحد بخار یکی از زیرمجموعه های خود ۵۰ درصد سود خود را رشد داده است و با اقبال بالایی مواجه شده است.در واقع این سهم که مدتی پس از عرضه اولیه به سرمایه گذاران زیان وارد کرده بود اینک در حال جبران کردن و سود رسانی به اهالی بازار سرمایه است،تا اهالی بورس را از پتانسیل های صنعت برق آگاه کند.

    در بازار چه خبر بود؟

    در بازار هفته گذشته شاخص بورس از ۷۷.۴۱۵ تا ۷۶.۷۹۳ واحد در حرکت بود و ۰.۸۰ درصد افت کرد و این در حالی است که شاخص فرابورس نیز ۱.۶۵ درصد منفی بود.

    جدول زیر روایتگر ضعف نقدینگی در هفته اخیر و مقایسه آن با هفته های پیشین است:

    ارزش کل معاملات بورس و فرابورس بانضمام اوراق مشارکت

    ارزش معاملات خرد بورس و فرابورس

    هفته اول شهریور

    ۱.۵۱۶ میلیارد تومان

    هفته اول شهریور

    ۶۱۳ میلیارد تومان

    هفته دوم شهریور

    ۱.۳۴۴ میلیارد تومان

    هفته دوم شهریور

    ۵۴۸ میلیارد تومان

    هفته سوم شهریور

    ۸۹۳ میلیارد تومان

    هفته سوم شهریور

    ۴۶۷ میلیارد تومان

    هفته چهارم شهریور

    ۱.۷۸۱ میلیارد تومان

    هفته چهارم شهریور

    ۴۶۵ میلیارد تومان

    هفته اول مهر

    ۱.۶۴۷ میلیارد تومان

    هفته اول مهر

    ۸۳۵ میلیارد تومان

    هفته دوم مهر

    ۱.۸۶۳ میلیارد تومان

    هفته دوم مهر

    ۱.۲۱۱ میلیارد تومان

    تجمیع هفته سوم و چهارم مهر

    ۲.۶۵۶ میلیارد تومان

    تجمیع هفته سوم و چهارم مهر

    ۱.۰۱۰ میلیارد تومان

    هفته اول آبان

    ۳.۳۹۱ میلیارد تومان

    هفته اول آبان

    ۱.۱۴۶ میلیارد تومان

    هفته دوم آبان

    ۱.۸۵۹ میلیارد تومان

    هفته دوم آبان

    ۱.۱۸۳ میلیارد تومان

    هفته سوم آبان

    ۲.۳۵۵ میلیارد تومان

    هفته سوم آبان

    ۹۸۷ میلیارد تومان

    هفته چهارم آبان

    ۲.۹۹۰ میلیارد تومان

    هفته چهارم آبان

    ۹۸۲ میلیارد تومان

    هفته اول آذر

    ۱.۴۰۸ میلیارد تومان

    هفته اول آذر

    ۵۱۴ میلیارد تومان

    هفته دوم آذر

    ۱.۱۸۱ میلیارد تومان

    هفته دوم آذر

    ۴۷۸ میلیارد تومان

    هفته سوم آذر

    ۲.۲۸۰ میلیارد تومان

    هفته سوم آذر

    ۸۹۱ میلیارد تومان

    هفته چهارم آذر

    ۱.۸۶۶ میلیارد تومان

    هفته چهارم آذر

    ۶۱۵ میلیارد تومان

    هفته پنجم آذر

    ۱.۲۸۲ میلیارد تومان

    هفته پنجم آذر

    ۳۴۶ میلیارد تومان

    هفته اول دی

    ۱.۸۱۱ میلیارد تومان

    هفته اول دی

    ۴۸۵ میلیارد تومان

    هفته دوم دی

    ۲.۱۷۸ میلیارد تومان

    هفته دوم دی

    ۴۵۳ میلیارد تومان

    هفته سوم دی

    ۱.۲۴۵ میلیارد تومان

    هفته سوم دی

    ۴۴۱ میلیارد تومان

    هفته چهارم دی

    ۲.۳۰۶ میلیارد تومان

    هفته چهارم دی

    ۶۵۰ میلیارد تومان

    هفته اول بهمن

    ۱.۶۶۱ میلیارد تومان

    هفته اول بهمن

    ۵۹۷ میلیارد تومان

    هفته دوم بهمن

    ۱.۷۴۹ میلیارد تومان

    هفته دوم بهمن

    ۷۵۰ میلیارد تومان

    هفته سوم بهمن

    ۲.۰۲۸ میلیارد تومان

    هفته سوم بهمن

    ۶۲۹ میلیارد تومان

    *روزنامه نگار و کارشناس بورس

    کلیدواژه ها :
    دوره های نوروزی عصر شبکه

    مطالب مرتبط

    ویژه های ایران ویج

    دیدگاهها (۰)



    ;کانال تلگرام ایران ویج اصلاحات نیوز آموزشگاه مهندسی عصر شبکه

    آخرین اخبار و مطالب

    پربحث ترین های هفته

    Sorry. No data so far.