• خرید vpn
  • ما هنـوز به فـردایی روشـن امید داریم

    صفحه اصلی » سیاسی » نگاهی اجمالی به برخی دیدگاه های جنجالی احمد کاتب – بخش اول
    کد خبر : 2002125

    نگاهی اجمالی به برخی دیدگاه های جنجالی احمد کاتب – بخش اول

    نگاهی اجمالی به برخی دیدگاه های جنجالی احمد کاتب – بخش اولReviewed by on Feb 7Rating: چکیده نوشتار حاضر نگاهی اجمالی به برخی دیدگاه های جنجالی احمد کاتب دارد. کاتب مدعی است که دلایل تاریخی از اثبات وجود فرزندی برای امام حسن عسکری (ع) عاجزند و این عقیده با گذر زمان مقبولیت یافته است. این…

    نگاهی اجمالی به برخی دیدگاه های جنجالی احمد کاتب - بخش اولReviewed by on Feb 7Rating:

    چکیده

    نوشتار حاضر نگاهی اجمالی به برخی دیدگاه های جنجالی احمد کاتب دارد. کاتب مدعی است که دلایل تاریخی از اثبات وجود فرزندی برای امام حسن عسکری (ع) عاجزند و این عقیده با گذر زمان مقبولیت یافته است. این نوشتار ابتدا به معرفی اجمالی احمد کاتب و آثارشمی ‏پردازد، سپس برخی از مهم‏ترین آثاری را که در نقد مدعیات وی نوشته شده، معرفیمی ‎کند و آنگاه گزارشی اجمالی از مدعیات کاتب ارائه می ‏دهد. در پایان نیز یکی از مدعیات وی را با تفصیل بیشتر بررسی و نقدمی ‏کنیم.

    واژه های کلیدی:احمد کاتب، امام زمان، تطور، شیعه، ولایت فقیه، شوری.

    ۱ـ مقدمه

    شیعیان معتقدند که پس از شهادت حضرت حسن بن علی عسکری، فرزندی از ایشان به یادگار ماند که آخرین امام شیعیان و مهدی موعود است. اما امروزه برخی معتقدند که باور به تعداد ائمه (دوازده امام) و اینکه امام دوازدهم همان مهدی موعود است، بطور تدریجی در میان شیعیان تکامل یافته‌است.احمد کاتب از کسانی است که چنین مدعایی دارد. وی در سال ۱۹۹۷ کتابی با عنوان «تطور الفکر الاسلامی الشیعی من الشوری الی ولایه الفقیه» منتشر کرد و این مدعا را در آن بسط داد.[۱] انتشار کتاب موجی از انتقادات را در جامعه شیعی برانگیخت. مدعای کلی کتاب دگرگونی اعتقادات شیعی در گذر زمان است اما اعتقادی بیش از همه مورد در این کتاب مورد تأکید قرار گرفته، یکی از مهم ترین اعتقادات شیعه دوازده امامی است: اعتقاد به وجود امام زمان. احمد کاتب مدعی است که دلایل تاریخی از اثبات وجود فرزندی برای امام حسن عسکری (ع) عاجزند و این عقیده با گذر زمان و با تلاش های متکلمان مقبولیت یافته است. نوشتار حاضر نگاهی است گذرا به مدعیات کاتب. ساختار نوشتار حاضر چنین است: ابتدا به معرفی اجمالی احمد کاتب و آثارش می ‏پردازیم، سپس برخی از مهم‏ترین آثاری را که در نقد مدعیات وی نوشته شده، معرفی می ‎کنیم. آنگاه گزارشی اجمالی از مدعیات کاتب ارائه کرده و در پایان یکی از مدعیات وی را درباره جعلی و ساختگی بودن احادیث خلفا / امامان دوازده‏ گانه با تفصیل بیشتر بررسی و نقد می ‏کنیم.

    ۲ـ زندگینامه احمد کاتب

    احمد کاتب، که در برخی منابع نام اصلی وی را عبدالرسول عبدالزهره لاری گفته‏اند[۲]، در سال ۱۹۵۳ در شهر کربلا در خانواده شیعی متولد شد. وی آموزش دروس دینی را در مدارس علمیه کربلا آغاز کرد وسال های ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۹ را در بحرین، کویت، سوریه و لبنان گذراند. او در آغاز پیروزی انقلاب اسلامی ایران (۱۹۷۹) به ایران آمد و به فعالیت های علمی، فرهنگی و سیاسی مشغول شد. وی به گفته خودش تا حوالی سال های ۱۹۹۰، حدود ۱۵ کتاب در دفاع از باورهای امامیه نوشته و در سودان، موجب گرویدن برخی وهابیان به مذهب شیعه شده بود.[۳]با وجود این، وی در سال ۱۹۹۲ نگارش کتابی را به اتمام رسانید که در آن برخی از باورهای شیعی را درباره امامت و به طور خاص باور به وجود امام زمان را انکار کرد. این کتاب وی که جنجالیترین کتاب وی است با نام «تطور الفکر السیاسی الشیعی من الشوری الی ولایه الفقیه» در سال ۱۹۹۷ در لندن منتشر شد. او که اکنون در لندن زندگی می ‎کند، در نوشته‏ای با نام «البیان الشیعی الجدید» عقاید جدید خود را بازگو کرده است.[۴]

    ۳ـ کتابشناسی احمد کاتب

    همان‎طور که پیشتر گفتیم، احمد کاتب پیش از تحول فکری اش، حدود ۱۵کتاب در دفاع از باورهای امامیه نوشته بود. برخی از آن ها عبارتند از:

    ۱.      الحسین کفاح فی سبیل العدل والحریه (۱۹۷۰)

    ۲.      الامام الصادق معلم الانسان (۱۹۷۲)

    اما کتاب هایی را که وی پس از تحول فکری اش نوشته، عبارتند از:

    ۱.      تطور الفکر السیاسی الشیعی من الشوری الی ولایه الفقیه

    این کتاب با عنوان «تکامل فکر سیاسی شیعه از شوری تا ولایت فقیه» توسط مترجمی ناشناس، به فارسی بازگردان شده است و در برخی سایت های اهل سنت همچون سایت عقیده[۵] در دسترس عموم قرار گرفته است.

    ۲.      الامام المهدی حقیقه تاریخیه؟ أم فرضیه فلسفیه؟ (۲۰۰۷)

    این کتاب در واقع همان بخش دوم کتاب«تطور الفکر السیاسی الشیعی من الشوری الی ولایه الفقیه» است که به صورت مستقل منتشر شده است.

    ۳.      حوارات أحمد الکاتب حول وجود الامام المهدی

    این کتاب مجموعه‏ای است از مکاتبات یکسویه و بعضاً دوسویه وی با برخی از شخصیت های علمی مهم شیعی. وی درباره موضوعات مختلف مرتبط با امام زمان، با اشخاصی چون سید مرتضى عسکری، سید سامی بدری، سید محمد حسینی شیرازی، آیت ‏الله ناصر مکارم شیرازی، آیت ‏الله لطف الله صافی، آیت ‏الله محمد حسین وحید خراسانی، دکتر محمدحسین صغیر، شیخ جواد تبریزی، شیخ محمد باقر ایروانی، سید صادق حسینی شیرازی، سید محمدتقی مدرسی و … مکاتبه داشته است.

    ۴.      الشرعیه الدستوریه فی الانظمه السیاسیه الاسلامیه المعاصره، دراسه مقارنه بین المملکه العربیه السعودیه والجمهوریه الاسلامیه الایرانیه

    ۵.      السنه والشیعه، وحده الدین، خلاف السیاسه

    ۶.      تطور الفکر السیاسی السنی نحو خلافهدیموقراطیه

    ۷.      جذور الاستبداد فی الفکر السیاسی الوهابی

    ۸.      المرجعیه الشیعیه وآفاق التطور، الشیرازی نموذجاً

    ۴ـ کتاب های نوشته شده در نقد کاتب

    مجال اندک مانع می ‏شود تا به کتابشناسی مهدویت بپردازیم[۶]، لذا در اینجا صرفاً به معرفی برخی آثاری که در نقد و بررسیِ مدعیات احمد کاتب تألیف شده است، می ‎پردازیم:

    ۱.      شبهات و ردود: الرد على شبهات احمد الکاتب حول إمامه أهل البیت و وجود المهدی المنتظر، سامی البدری، قم، مطبعه شریعه، ۲۰۰۰م (۱۴۲۱ه ق).

    این کتاب شامل مقدمه‌ای درباره امامت و نظریه حکومت در چارچوبِ فکریِ تشیع است. سپس با طرحِ دیدگاه‌های احمد کاتب، به پاسخ‌گویی به هرکدام از آن‌ها پرداخته است. این مجموعه به بسیاری از شبهات پیرامون اهل بیت و مهدویت به‌طورِ یک‌جا پاسخ داده است. کتاب از چهار بخشِ اصلی تشکیل شده است. بخش اول شبهات درباره عقیده دوازده امامی، بخش دوم شبهات درباره نص امام علی علیه السلام، بخش سوم به مباحث متفرقه‌ای مانند بیعت امام علی با خلفا، موضوع عبدالله بن سبا و بخش چهارم به شبهات درباره وجود مهدی علیه السلام پرداخته است. آقای ناصر ربیعی این کتاب را با نام «پاسخ به شبهات احمد کاتب» به فارسی ترجمه کرده و انتشارات انوار الهدی در سال ۱۳۸۰ آن را منتشر کرده است.

    ۲.      دفاع عن التشیع: تبنی الرد علی الشبهات التی أثارها أحمد الکاتب و کشف التزویر و التحریف و الکذب المتعمد علی التشیع و علمائه، نذیر الحسنى، قم، لسان الصدق، الطبعه الاولی ۲۰۰۰م (۱۴۲۱ه ق).

    این کتاب عقایدِ احمد کاتب را ریشه یابی کرده و سپس شبهاتِ وارد شده را از جنبه تاریخی بررسی، و روش‌شناسیِ تحقیقیِ احمد کاتب را نقد و بررسی کرده است. کتاب در یازده فصل تألیف شده است. فصل اول مخالفت های صریح کاتب با حقایق تاریخی را ذکر می ‏کند و فصل دوم مدعیات خلاف واقعی را که کاتب به علمای شیعه همچون مفید، صدوق، مرتضی، طوسی، نوبختی، نعمانی و … نسبت داده برمی ‏شمرد. فصل سوم درباره برخی بدفهمی های کاتب درباره عقل و نقل، معناى اجتهاد و نص و فصل چهارم درباره مدعیات خلاف واقع کاتب در زمینه مصادیق امامت است. فصل پنجم درباره نظریه شورى و فصل ششم درباره مدعیات خلاف واقع کاتب نسبت به ارکان نظریه امامت الهى است. فصل هفتم درباره احادیث امامان / خلفای دوازده‎گانه و فصل هشتم درباره برخی از داوری های عجولانه و بدون تحقیق و بررسى کاتب است. فصل نهم به عدم آگاهى کاتب نسبت به موارد تقیه و علم غیب ائمه و فصل دهم به انشعابات فرقه ای در درون تشیع که احمد کاتب نسبت به آنها تمسک کرده، اختصاص دارد. فصل یازدهم به برخى نتایج و اهدافى که احمد کاتب به خاطر آن ها کتابش را نوشته است، اشاره دارد.

    ۳.      الامامه والمهدی فی تطور الفکر السیاسی الشیعی من الشوری الی ولایه الفقیه، ثامر هاشم العمیدی

    این کتاب به نقد مستقیم و مطالعه انتقادی سطر به سطر نوشته کاتب پرداخته است. مطالب کتاب در یک مقدمه و هشت فصل، تنظیم شده است. مولف کوشیده است این حقیقت را در کمال وضوح باز نماید که سخنان احمد کاتب در مجال علم الحدیث و تاریخ سیاسی اجتماعی عصر عباسی، اظهارنظرهایی غیرتخصصی است و از منظر کارشناسی فاقد اعتبار و وجاهت علمی.

    ۴.      المهدی المنتظر فی الفکر الاسلامی، سید ثامر هاشم العمیدی

    این کتاب عمدتاً با رویکردی روایی به موضوعاتی حول محور مهدویت پرداخته است. مؤلف در این کتاب با طرح مباحث مهدویّت، به طور مستقیم و غیرمستقیم به شبهه های «احمد کاتب » نیز پاسخ داده است. کتاب، در چهار فصل و یک خاتمه تنظیم شده است. عنوان فصل اوّل حضرت مهدی علیه السّلام در کتاب و سنّت، عنوان فصل دوم امام مهدی علیه السّلام کیست؟، عنوان فصل سوم پاسخ به چند پرسش پیرامون حضرت مهدی علیه السّلام و عنوان فصل چهارم چند پرسش و پاسخ دیگر پیرامون حضرت مهدی علیه السّلام است. مؤسسه‌ی بین‌المللی الامام علی (علیه‌السلام) این کتاب را در سال ۱۴۱۹ و ۱۴۲۰ق. به چهار زبان زنده‌ی دنیا ترجمه کرد و در دوازده هزار نسخه منتشر ساخت. این کتاب را آقای مهدی علیزاده، با نام «در انتظار ققنوس» به فارسی ترجمه کرده و مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینیآن را منتشر کرده است.

    ۵.      الفکر الامامی من النص حتی المرجعیه رداً لشبهات احمد الکاتب، محمّد حسین الصغیر، بیروت، دار المؤرخ العربی، ۲۰۰۰م (۱۴۲۱ ه.ق).

    این کتاب از دوازده فصل تشکیل شده است. فصل اول به معرفی اجمالی مبادی تفکر امامی و شبهات کاتب بر آن ها اختصاص دارد. فصل دوم درباره برخی خطاهایی است که کاتب مرتکب شده است. فصل سوم و چهارم درباره نظریه شوری و مدعیات کاتب در این خصوص است. فصل پنجم به نقد مدعیات کاتب درباره زمینه های پیدایش تفکر امامت الهی اختصاص دارد. فصل ششم پاسخگوی شبهات کاتب درباره پایه های نظریه «امامت» است. فصل هفتم درباره عصمت از نگاه اهل بیت و شیعیان نخستین است. فصل هشتم به نقد این ادعای کاتب که تشیع دوازده امامی برساخته تاریخی است، اختصاص دارد. فصل نهم به اثبات تاریخی حضرت مهدی و فصل دهم به ذکر نصوص بر امامت امامان دوازده‏ گانه می ‏پردازد. فصل یازدهم درباره تفکر امامی در عصر غیبت و فصل دوازدهم درباره نظریه مرجعیت است.

    ۵ـ گزارشی اجمالی از مدعیات اصلی کاتب

    منابع:

    [۱]. این کتاب با عنوان «تکامل فکر سیاسی شیعه از شوری تا ولایت فقیه» توسط مترجمی ناشناس، به فارسی بازگردان شده است و در برخی سایت های اهل سنت در دسترس عموم قرار گرفته است.

    [۲]. محمّد حسین الصغیر، الفکر الامامی من النص حتی المرجعیه رداً لشبهات احمد الکاتب، ص ۵.

    [۳]. وی در سایت خود (www.alkatib.net) در نوشته‏ای به نام « مذکراتأحمد الکاتب: سیرتی الفکریه والسیاسیه.. من نظریه الامامه..إلى الشورى» زندگی‎نامه و تحول فکری‏اش را بازگفته است.

    [۴]. این مقاله را می‏توان در سایت وی مشاهده کرد.

    [۵]. http://www.aqeedeh.com

    [6]. برای مشاهده کتابشناسی تفصیلی مهدویت، رک: در انتظار ققنوس، صص ۱۶ تا ۳۲.

    مرکز پژوهشی جامعه المصطفی مشهد

    انتهای متن/

    کلیدواژه ها :
    دوره های نوروزی عصر شبکه

    مطالب مرتبط

    ویژه های ایران ویج

    دیدگاهها (۰)



    ;کانال تلگرام ایران ویج اصلاحات نیوز آموزشگاه مهندسی عصر شبکه

    آخرین اخبار و مطالب

    پربحث ترین های هفته

    Sorry. No data so far.