• خرید vpn
  • ما هنـوز به فـردایی روشـن امید داریم

    صفحه اصلی » اجتماعی » ثبت چهار اثر صنایع دستی مُهری بر اصالت آثار هنرمندان کرمانشاهی
    کد خبر : 1962824

    ثبت چهار اثر صنایع دستی مُهری بر اصالت آثار هنرمندان کرمانشاهی

    ثبت چهار اثر صنایع دستی مُهری بر اصالت آثار هنرمندان کرمانشاهیReviewed by on Dec 30Rating: به گزارش ایران ویج به نقل از خبرنگار ایرنا، به همت کارشناسان ثبت آثار اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه، چهار اثر شامل 'ارغوان بافی' روستای داریان و مراسم سنتی 'ئاگر نوروز'( آتش نوروز) روستای زردویی…

    ثبت چهار اثر صنایع دستی مُهری بر اصالت آثار هنرمندان کرمانشاهیReviewed by on Dec 30Rating:

    به گزارش ایران ویج به نقل از خبرنگار ایرنا، به همت کارشناسان ثبت آثار اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه، چهار اثر شامل 'ارغوان بافی' روستای داریان و مراسم سنتی 'ئاگر نوروز'( آتش نوروز) روستای زردویی شهرستان پاوه، شیوه سقزگیری و آیین معنوی 'تعزیه خوانی' روستای فش کنگاور در شورای ثبت آثار ملی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت با موافقت اعضای این شورا در فهرست میراث معنوی ملی به ثبت رسید.
    استان کرمانشاه دارای بیش از چهار هزار اثر تاریخی شناسایی شده است که تاکنون بیش از دو هزار و ۲۰۰ اثر آن ثبت ملی شده است. مجموعه آثار تاریخی بیستون نیز به ثبت جهانی رسیده و پرونده طاق بستان هم برای ثبت در فهرست آثار جهانی ارسال شده است.
    گلیم هرسین نیز دوم آذر ماه در نخستین همایش ثبت نشانه جغرافیایی صنایع دستی در تهران در فهرست آثار ملی کشور در کنار هشت صنعت دستی دیگر از سایر استان ها به ثبت رسید.
    هم اکنون هزار و ۳۵۹ اثر معنوی و ناملموس در فهرست آثار ملی در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور به ثبت رسیده که سهم استان کرمانشاه از این تعداد ۲۵ اثر است.
    گویش گورانی، گلیم هرسین، چیغ بافی، آیین های ازدواج، مهارت پخت نان، طب سنتی، موسیقی سنتی، موج بافی و مهارتهای وابسته، تنبورنوازی، گیوه بافی اورامی، مراسم عزاداری در تکیه معاون الملک، مهارت چاقوسازی در کرندغرب، فن آوری تهیه روغن حیوانی، نمدمالی، فن آوری تهیه نان برنجی، فن آوری تهیه کاک، مهارت ساخت تنبور کاسه ای، مهارت ساخت گیوه زنانه، نوای دوزله، مهارت ساخت تنبور ترکه ای، نان سنتی ساجی از جمله آثار و صنایع دستی استان کرمانشاه است که در فهرست آثار معنوی و ناملموس کشور به ثبت رسیده است.
    به این آثار باید ارغوان بافی داریان، ئاگر نوروز زردویی، سقز چینی و تعزیه خوانی روستای فش کنگاور را نیز اضافه کرد.

    ** ثبت آثار راهکاری برای حفظ فرهنگ و هنر
    مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کرمانشاه، با اشاره به اینکه ثبت ملی آثار زمینه ای برای حفظ و احیاء داشته های فرهنگی هر استان است گفت: ثبت آثار معنوی و ناملموس و حفاطت از آن ها برای انتقال به آیندگان از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار است که خوشبختانه چند سالی است مورد توجه سازمان میراث فرهنگی کشور قرار گرفته است.
    جلیلی بالایی با تاکید بر اینکه استان کرمانشاه نیز ثبت معنوی آثار فرهنگی شاخص خود را در دستور کار قرار داده است، افزود: ثبت آثار معنوی و ناملموس راهکاری مناسب برای حفظ فرهنگ و هنر مردم استان است.
    وی درادامه سخنان خود به هنر ارغوان بافی به عنوان یکی از اصلی ترین هنرهای سنتی و صنایع دستی استان کرمانشاه اشاره کرد و گفت: هنرمندان بسیاری هم اکنون در روستای داریان از توابع شهرستان پاوه مشغول اجرای آن هستند که این هنر اصیل کرمانشاهی در لیست میراث معنوی ایرانیان جای گرفت.
    مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه در ادامه به هنر شیوه سنتی سقزگیری نیز اشاره کرد و افزود: این هنر یکی از دیگر از آیین های کهن مردمان استان کرمانشاه است که این اثر معنوی نیز ثبت ملی شد.
    او به هنر تعزیه خوانی در روستای فش از توابع شهرستان کنگاور نیز به عنوان دیگر اثر معنوی از استان کرمانشاه پرداخت و گفت: این هنر در جلسه ثبت آثار ملی به اتفاق آراء کارشناسان در لیست میراث معنوی کشور جای گرفت.
    بالایی همچنین گفت: مراسم سنتی و دیرینه 'ئاگر نوروزی' در روستای زردویی بخش باینگان شهرستان پاوه نیز دیگر اثر معنوی این استان است که به لیست میراث ملی کشور افزوده شد.
    هم‌اکنون ۵۸۶ هزار و ۶۲۱ نفر از جمعیت یک میلیون و ۹۴۷ هزار و ۲۲۷ نفری استان کرمانشاه معادل ۳۰ درصد را روستاییان تشکیل می‌دهند که در ۲ هزار و ۶۲۲ روستا سکونت دارند. قالی، گلیم، چاقو، گیوه، موج، ساخت سازهای سنتی، نمد مالی و چرم سازی از جمله هنرهای سنتی بومی استان کرمانشاه است که اکنون بیشتر مردم ساکن در روستاها به ویژه زنان مشغول به فعالیت در این زمینه این هنرها هستند.

    ** ارغوان بافی؛ هنری کهن
    روستاهای منطقه اورامان از طبیعت الهام گرفته و با مصالح و مواد اطراف محل زندگی خویش به بافتن و ساختن وسایل مورد نیاز اقدام می نمایند. از کانی سنگ‌ها و چوب درختان در ساختن منازل خود استفاده می کنند و مردم روستاهای این منطقه از ترکه‌های درخت ارغوان انواع صنایع دستی که امروزه نیز مورد استفاده شامل انواع سبدهای میوه، خوانچه های ترکه ای، کندوهای عسل،‌ جای نانی، سبدهای ماهی گیری و انواع سر قابلمه های بزرگ و کوچک را می بافند.
    سبد بافی در اکثر روستاهای منطقه پاوه که درخت ارغوان در آن ها می روید وجود دارد این درخت در کنار رودخانه سیروان می روید. ترکه های درخت ارغوان را زیر آب قرار می دهند تا تُرد و نرم تر شود، سپس استادکاران و هنرمندان شروع به بافتن آن می کنند.
    معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه، در ارتباط با هنر ارغوان بافی می گوید: رشته ارغوان بافی در روستای داریان شهرستان پاوه یکی از رشته هایی است که از دیرباز در این روستا به آن پرداخته می شده و صنعتگرانی در این روستا مشغول به تولید این محصول از صنایع دستی هستند.
    پروانه حیدری افزود: ارغوان یا همان سبدبافی که با ترکه های ارغوان (درختی که اکثراً در ارتفاعات می روید) بافته می شود، خوشبختانه هنوز هم مورد توجه علاقه مندان قرار دارد و به نوعی با گذشت زمان هنوز جایگاه خود را از دست نداده و هستند کسانی که طرفدار این محصول هستند.
    او گفت: با توجه به مشکلات پیش روی هنرمندان این رشته، تلاش می شود با اعطای نشان استاندارد به محصولات این رشته، تولیدات متنوع آن ها در کل کشور شناسانده شود.
    کرمانشاه از دیرباز به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص و نیاز اهالی به لوازم و مواد اولیه زیستی، مرکز صنایع دستی بوده است و در بین مردم بومی، افراد مستعد و ماهر در هر رشته پرورش یافته اند.
    انواع قالی و قالیچه، قلم زنی، نقره کاری ، مسگری، زرگری، چرم سازی، نمد مالی، سفالگری، نساجی سنتی و فلز کاری در محدوده استان از رونق دیرینه برخوردار بوده و تولیدات آنها بیشتر به سایر نقاط ایران و خارج از آن صادر می شود.
    روستای داریان که هنر ارغوان بافی هنرمندان آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده یکی از روستاهای دیدنی با جاذبه های بکر و زیبای طبیعی در منطقه اورامان با جمعیتی بیش از هزار نفر در ۲۸ کیلومتری شهر پاوه قرار دارد.

    ** ئاگر نوروز؛ آیین کهن مردمان ایران زمین
    در اساطیر ایران، پیدایش نوروز را به بر تخت نشستن جمشید پیشدادی نسبت داده‌اند اما در نزد کُردها، رأی غالب مربوط به داستان کاوه آهنگر و ضحاک می‌شود. هنگامی که کاوه بر ضحاک پیروز شد مردم به مناسبت این پیروزی بر کوه‌ها آتش افروختند و دست در دست هم به شادمانی پرداختند و از آن زمان تاکنون کُردها هر ساله در اول بهار به بزرگداشت آن روز فرخنده، ‌آتش روشن می‌کنند و به شادمانی می‌پردازند.
    این مراسم باستانی نیز هر سال در روستای زردویی از توابع بخش باینگان شهرستان پاوه برگزار می شود و مردم روستا فرا رسیدن آغاز سال جدید و بهار طبیعت را با روشن کردن مشعل های آتش و برگزاری مراسم های موسیقی و هه لپرکی (رقص کُردی) جشن می گیرند.
    این مراسم سنتی پارسال با حضور گسترده مردم روستا و گردشگرانی از منطقه در روستای زردویی برگزار شد و به دلیل نظم و امنیت و جذابیت و زیبایی آن مورد استقبال گسترده قرار گرفت و امسال در فهرست آثار معنوی کشور به ثبت رسید.

    ** قدمت مراسم ئاگر زردویی به دوران مادها برمی گردد
    رییس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری پاوه در مورد آیین سنتی سنتی 'ئاگر نوروز' (آتش بازی) در روستای زرودیی گفت: یکی از رسوم قدیمی و سنتی روستای زردویی، مراسم آتش بازی است که در تمام طول تعطیلات نوروز هر شب توسط اهالی روستا انجام می شود.
    هادی شریفی افزود: در این مراسم، اهالی روستا آتش را از پشت بام خانه خود به پشت بام خانه همسایه می اندازند و با این کار نور و روشنایی را به یکدیگر هدیه می دهند.
    او گفت: قدمت مراسم آتش بازی در روستای زردویی به دوران مادها بر می گردد.
    فریبرز عزیزی مدیرعامل شرکت آتورگه و از کارفرینان برتر ملی که بانی ثبت ملی مراسم ئاگر روستای زردویی است نیز در مورد مراسم این روستا گفت: این مراسم که یکی از مراسم های کهن مناطق کُردنشین است که سال گذشته به صورت کامل و با رعایت جزییات در روستای زردوئی برگزار شد.
    وی افزود: بعداز مراسم سال گذشته که مورد استقبال گسترده اهالی روستا و گردشگران منطقه قرار گرفت پیشنهاد ثبت آن را به اداره میراث فرهنگی پاوه دادم که بعد از تکمیل مستندات مربوطه و برگزاری چندین جلسه با همکاری و تلاش مسوولان میراث فرهنگی استان و شهرستان پاوه این مراسم با نام 'ئاگر نوروز' زردوئی ثبت ملی شد.
    روستای زردویی با بیش از یک هزار و ۴۰۰ تن جمعیت در فاصله ۱۶۰ کیلومتری کرمانشاه قرار دارد.

    ** شیوه سقزگیری دیگر اثر ثبت شده ملی
    سقز که در گویش کُردی منطقه به آن (وه ژن یا بنیشت) گفته می شود صمغی به رنگ سبز خیلی روشن، غلیظ و بسیار چسبنده است که استفاده دارویی فراوان داشته و به عنوان یک ملین قوی در درمان یبوست و درمان ناراحتی های گوارشی استفاده می شود. ۲۵ درصد از شیره سقز حاوی روغن پرارزش و صنعتی تربانتین است که کاربردهای فراوانی در صنعت دارد.
    همچنین از شیره سقز در تهیه آدامس، عطر، خوشبوکننده ها، حشره کش ها و در صنعت داروسازی در تهیه نرم کننده ها و ضد عفونی کننده ها استفاده می‏شود. علاوه بر این در صنعت پلاستیک سازی، تهیه واکس کفش و چرم و صنعت چاپ مورد استفاده قرار می گیرد.
    درخت بنه منبع تولید شیره سقز است به این درخت در زبان محلی کُردی 'داره بنه' گفته می‏شود. بنه درختی مقاوم است که از اهمیت زیادی برخوردار بوده و فایده های بسیار زیادی دارد. بنه درختی دیرزیست است و در شرایط مناسب تا ۳۰۰ سال و یا حتی بیشتر عمر می کند.
    از میوه این درخت که به آن (قَزوان) گفته می‏شود برای خوشبو کردن دوغ و روغن حیوانی و همچنین در درست کردن ترشی استفاده می کنند.

    ** شیوه سقزه گیری از درختان بنه
    به ۲ شیوه می توان از درختان بنه سقز گرفت؛ با تیشه زخم هایی به اندازه پنج سانتیمتر و عمق یک سانتیمتر به حالت زیگزاگی و با فاصله ۲۰ سانتیمتر از همدیگر را روی تنه درخت ایجاد می کنند. تعداد زخمهای ایجاد شده روی یک درخت نباید بیشتر از ۲۵ زخمه باشد چون در این صورت به مرور زمان به درخت صدمات زیادی وارد آمده و باعث خشک شدن تدریجی آن می شود.
    بعد از ایجاد زخم ها، با خاک رس کاسه های گلی کوچکی درست کرده ( که در زبان کردی به این کاسه ها 'کوجیره یا کوچه له' گفته می شود) و در زیر زخم های ایجاد شده بر روی درخت نصب می‏کنند. خاک رس به علت خاصیت چسبندگی فراوان مناسبترین خاک برای درست کردن کاسه های گلی است.
    بعد از این مرحله می باید چند هفته صبر کرد تا شیره درختان به داخل کاسه ها تراوش کرده و کاسه ها پر از شیره شود. بعد از پر شدن کاسه ها از شیره، که بسته به شرایط آب و هوایی منطقه ممکن است سه تا پنج هفته طول بکشد، اقدام به جمع آوری کاسه ها می نمایند. جمع آوری کاسه ها در صبح زود و از موقع طلوع آفتاب شروع شده و تا هنگامی که هوا هنوز خنک است ادامه می یابد چون با گرم شدن هوا شیره سقز (که در این مرحله به شیره 'بنیشته تال' گفته می شود ) رقیق و چسبنده شده و جمع آوری آن ضایعات زیادی به همراه خواهد داشت.
    پس از جمع آوری کاسه ها در حالی که شیره به علت خنکی هوا سفت شده است و حالتی مانند خمیر نان دارد، اقدام به جدا سازی شیره از کاسه ها می نمایند. بدین ترتیب که انگشت اشاره را با روغن محلی چرب نموده و آن را در شیره فرو برده و با یک حرکت سریع شیره را از کاسه گلی جدا می نمایند.
    چون شیره خام بسیار رقیق بوده و حمل آن مشکلاتی را به همراه دارد، اغلب بعد از جمع آوری، شیره ها را در ظرف های حلب می ریزند و پس از اضافه نمودن مقدار مشخصی آب، آن را می جوشانند که با اینکار شیره، غلیظ شده و ناخالصی هایی مانند سنگریزه، گرد و خاک، برگ و … که در هنگام جمع آوری شیره به آن چسبیده است، جدا می شود. پس از پایان یافتن عمل جوشاندن، شیره ها را در داخل کیسه هایی که از پارچه مخصوص درست شده است می ریزند و در آب سرد می گذارند تا کاملاً سفت شود و حمل و نقل آن با راحتی بیشتری صورت پذیرد.

    **نگاهی به تعزیه خوانی روستای فش دیگر اثر ثبت شده ملی:
    تعزیه در لغت به معنی سوگواری، برپایی یادبود عزیزان از دست رفته، تسلیت، امرکردن به صبر و پرسیدن از خویشان در گذشته را می دهد و اما در اصطلاح تعزیه یا شبیه خوانی نوعی نمایش است که بر پایه روایات و قصه های مصائب خاندان پیامبر (ص)، امام حسین (ع) و خانواده ایشان در محرم الحرام سال ۶۱ هجری قمری پایه گذاری شده است.
    تعزیه یکی از اسباب ذکر و تبیین فرهنگ عاشورا محسوب می شود که با کمک فلسفه و پشتوانه منطقی بسیار قوی شکل گرفته و قطعا در زمینه تذکر و احیا فرهنگ عاشورا و ترویج آن بسیار موثر و کارآمد است. ترکیب شدن تعزیه با چاشنی شعر و موسیقی اسلامی تاثیرگذاری آن را صد چندان کرده است به نحوی که برتری خویش را بر تمام هنرهای تصنعی بشر حفظ کرده و یک سر و گردن بلکه بیشتر از دیگر رویدادهای تاریخ و زندگی بشری دارد.
    تعزیه گونه ای نمایش مذهبی منظوم است که در آن عده ای اهل ذوق و کارآشنا در جریان سوگواری های ماه محرم و برای نشان دادن ارادت و اخلاص به اهل بیت (ع ) طی مراسمی خاص بعضی از حوادث مربوط به واقعه کربلا را پیش چشم تماشاچیان بازآفرینی می کنند. به سبب اینکه در تعزیه، خواندن هنرمندانه اشعار بیش از روش اجرا و نمایش وقایع اهمیت دارد، آن را در مقایسه با روضه خوانی، «تعزیه خوانی» نامیده اند زیرا در تعزیه همه چیز از پیش تعریف شده و جایگاه معین و اختصاصی خود را دارد، از راه رفتن و کلام بازیگر گرفته تا شیوه صحنه آرایی، لباس، موسیقی، مکث ها، حاشیه ها، نمادها و هر آنچه که در یک اجرا عرضه می شود، تعاریف و هدفمندی ویژه ای برای خود دارد.
    تعزیه خوانی روستای فش در شهرستان کنگاور هم در فهرست آثار معنوی و ناملموس کشور به ثبت رسیده است. این روستای در ۱۰ کیلومتری غرب شهر کنگاور و ۱۰۰ کیلومتری غرب کرمانشاه قرار گرفته و جزو روستاهای هدف گردشگری با جاذبه های طبیعی و زیبا و از مناطق کهن و تاریخی استان است.
    علی حسن عظیمی عضو هیات رییسه انجمن تعزیه استان کرمانشاه در مورد پیشینه تعزیه شهرستان کنگاور می گوید: پیشینه این مراسم همانند بسیاری از نقاط ایران نامعلوم است اما قدیمی ترین دیده ها و شنیده های موجود حاکی است که این مراسم به سال ۱۳۱۰ بر می گردد.
    وی افزود: به برکت نام حضرت سیدالشهدا (ع) روستاهای فش و گودین از شهرستان کنگاور به عنوان جایگاه و خاستگاه این هنر اصیل اسلامی در غرب کشور قلمداد می شوند و نتایج عملی آن در جریان انقلاب اسلامی بر کسی پوشیده نیست.
    او گفت: به پاس آیین سرزمین شیفتگان حسین (ع) کاروانی مشتمل بر ده ها تعزیه خوان شکل گرفته است که شکوه حرکت این کاروان در روستا فش چشم هر بیننده ای را مجذوب می کند.
    به اعتقاد او در شهرستان کنگاور، تماشاگرانی که در یک محیط به تماشای تعزیه می نشینند، حین اجرا همزمان با دیدن این نمایش به نوعی به عزاداری برای معصومین پرداخته و به راحتی با قهرمانان تعزیه هم ذات پنداری می کنند و روحیه توسل جویی و مرادخواهی درون تماشاگران به وجود می آید و به تزکیه روحی می رسند.
    علاوه بر این آثار که در فهرست آثار معنوی و ناملموس کشور ثبت شده اند آثار با ارزش دیگری نیز در سطح استان کرمانشاه وجود دارد که با همت مسوولان و فعالان میراث فرهنگی و مردم علاقه مند باید این آثار شناسایی و با تهیه و تدوین مستندات آن بتوان آنها را برای معرفی به نسل های آینده و جلوگیری از منسوخ شدن و به فراموش سپردن در فهرست آثار ملی به ثبت رساند.
    ۳۰۳۳/۸۰۶۶خبرنگار: فرزاد نویدی ** انتشار دهنده:علی مولوی

    کلیدواژه ها :
    دوره های نوروزی عصر شبکه

    مطالب مرتبط

    ویژه های ایران ویج

    دیدگاهها (۰)



    ;کانال تلگرام ایران ویج اصلاحات نیوز آموزشگاه مهندسی عصر شبکه

    آخرین اخبار و مطالب

    پربحث ترین های هفته

    Sorry. No data so far.